ساسانيان شيوههاى پارتى را پذيرفتند و سرانجام گچكارى رنگين معمارى به كاشى ايرانى سرايت كرد . . . »
در كار مهندسى و تكنيك ساختمان ، پارتيان از همسايگان غربى خود يعنى روميان برتر بودند ، اين امر تا حدودى نتيجهء اوضاع محلى بود . در ساختمان ، آجر بيش از سنگ به كار مىرفت . . . ستونسازى با آجر در اين دوره معمول بود ، بهاينترتيب كه قطعات آجر را كنار هم قرار مىدادند و روى آن را با گچ مىپوشانيدند ، اين روش آجرچينى بعدها در تيسفون به دست ساسانيان به كار رفت ، طاقهاى قوسى آجرى كه صدها سال از مختصات معمارى آشورى بهشمار مىرفت ، سخت رواج گرفته بود و در ابعاد بسيار بزرگ برپا مىگشت ؛ اين كار با استفاده از ملاط گچى كه زود خشك مىشد ، امكانپذير گرديد ؛ كاخ آشور يكى از نمونههاى بغرنج و پرابتكار معمارى پارتى است .
در ساختمانهاى سنگى ، تكنيك و هنر معمارى پارتيان چندان جالب نيست ، طاق را به صورت ضربى با قطعات سنگ قفل و بست مىكردند و فاصلههاى سقف را با نخالهء سنگ پر مىكردند ؛ ديوارهاى ضخيمى كه در دو طرف قرار داشت ، فشار طاق را مىگرفت .
مالكوم كالج در پايان بحث در پيرامون معمارى پارتيان از نفوذهاى گوناگونى كه در تشكيل معمارى اين دوران دخالت داشته سخن مىگويد و مخصوصا يادآور مىشود كه معمار پارتى ناگزير بود اصول يونانى و بعدها رومى و نيز مواد ساختمانى آنها را كه كاملا با مواد بومى متفاوت بود بهكار برد ، با گذشت زمان ، اين اصول حل شد و آميزش طرحها و سبكها موجب آفرينش طرحهاى نو و جالب گرديد ، بهاينترتيب پارتيان پايههايى گذاشتند كه ساسانيان بر لطف و ظرافت آن افزودند . . . » « 1 »
فعاليتهاى صنعتى و هنرى در عهد ساسانيان
در دورهء حكومت ساسانيان ، در حوزهء قدرت فئودالها ، يعنى در داخل املاك بزرگ ، غير از كشاورزان ، عدهيى نجار ، آهنگر و نساج و غيره براى تأمين احتياجات ارباب و ديگران مشغول كار بودند ؛ غير از اين نوع صنايع كوچك كه معمولا در منطقهء نفوذ فئودالها تهيه و فراهم مىشده است ، در داخل شهرها نيز ، غالبا تحت نظارت دولت ، كارگاههاى بزرگى ، براى دربار ، سپاه و تودهء مردم شهرى مشغول كار و فعاليت بودند .
بهطورى كه مسعودى ، در مروج الذهب نوشته ، در زمان شاپور دوم ، عدهاى از كارگران رومى را براى بافندگى به ايران آوردند و به همت آنان صنعت بافندگى در ايران
هامش
( 1 ) - نقل از : پارتيان ، پيشين ، ترجمهء مسعود رجبنيا ، از ص 102 به بعد .