( دورا ) در پيرامون حياطى ساخته مىشد و معمولا يك طبقه بود و گاهى دو طبقه ، بخش مهم خانه در جانب جنوبى حياط بود بام مسطح بود و با پلكانى كه در يك جانب حياط ساخته مىشد بدانجا مىرفتند . اطاقهاى بالاخانه غالبا براى صرف خوراك و خواب اختصاص داشت و چهبسا براى گريز از بوى متعفن طبقهء همكف ( كه در آنجا غير از آشپزخانه چاه - هاى مستراح و آب نيز قرار داشت ) در طبقهء دوم سكنى مىگزيدند ؛ قسمت اخير بسيار بدوى و ناشيانه ساخته مىشد ، مخصوصا بدى شيوهء ساختمان چاهها ، موجب بروز بيمارى مىشد ، بعضى اطاقها ايوان داشت . . . بيگمان بهرهگيرى از ايوان در مشرق ايران در سدهء اول ميلادى امرى غيرعادى نبود . . . و از خصوصيات معمارى پارتى بهشمار مىرفت . . . و در بناهاى بزرگ به كار مىرفت ؛ در دورهء پارتيان شيوهء ساختمانهاى يونانى در ايران راه يافت ؛ ستون در ساختمان پارتى جزو اصول بنا به كار نمىرفت ، بلكه وسيلهء تزيين بود و آنها را با گچ مىساختند . . . گچكارى آرايشى در حياطها ، ايوانها ، مدخلها و اطاقهاى مهم و بهويژه بر طاقها و قالبگيريها و سقفها و ستونها به كار برده مىشد .
گچكارى با حرارت دادن گچ و سپس آميختن با آب فراهم مىشد . . . بررسيهاى دقيق در سلوكيه كنار دجله نشان داد كه گچ را پس از ماليدن روى موضع شكل دادهاند . . .
نمونهء گچبرى قبل از اسلام
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 539
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٥٣٩