مىكند ، و به صورت عاملى نمودار مىشود كه مبين رشد است . براى درك اسرار نوجوانى ، اطلاع از معلومات زيستشناسى و جامعهشناسى كافى نيست ، بلكه مسائل روانى نيز كمال اهميت را دارد . وظائف مربى در اين مرحله بسيار دشوار و حساس است ، بايد جوانان را يارى كرد تا به آسانى از اين سنين پرآشوب بگذرند ، نبايد گذاشت اين سنين باعث التهاب بيهوده و بىثمر و تجارب پرخطر گردد ، لازم است مربى با شاگرد خود تماس نزديك داشته باشد ، لكن همهكس مىداند كه در دورهء نوجوانى ، اين تماس از هردورهء ديگر دشوارتر است ، مخصوصا پدران و مادران دائما شكايت دارند و از اين مىنالند كه ديگر قادر نيستند حال فرزند خود را كه بالغ شده است دريابند . . . اگر بخواهيم نوسانهاى اعمال و افكار آنان را كه تعجبآور است پابهپا دنبال كنيم كار بسيار دشوارى را به عهده گرفتهايم . . .
تربيت بدنى و جنسى و مخصوصا تربيت اخلاقى به پرورش شخصيت تازهبالغ ، مدد مىكند .
بيدارى ، رشد ، به بهداشت بدن اهميت روزافزونى مىبخشد ، نخستين سعى ما بايد اين باشد كه غذاى مقوىتر و بيشترى را براى نوجوانان فراهم كنيم ، تا بتوانند به رشد سريع بدنشان مدد كند ، و از عواقب لاغر شدن و خستگى مفرط جلوگيرى كند . . . هيچكس منكر اين نيست كه تربيت بدنى و ورزش براى دختران نيز مانند پسران حائز اهميت است ، تربيت بدنى و ورزش ، طفل را براى عبور از دورهء بلوغ آماده مىكند ، و كارش را آسان مىسازد ، فوائد تربيت بدنى و ورزش به بدن محدود نمىشود ، بلكه در شخصيت عقلى و اجتماعى و اخلاقى نيز مؤثر است .
تغييرات بلوغ به معنى اخص كلمه ، مستلزم تربيت جنسى است ، ولى هنوز نه در خانواده به اين تربيت اهميت كافى داده مىشود نه در مدرسه . . . درصورتىكه بايد اين نكته را خوب به خاطر داشت كه تربيت جنسى جزء لا ينفك وظايف مربيان است ، اگر ما مسألهء جنسى را از لحاظ اهميت در رديف ساير فعاليتهاى انسانى قرار دهيم و آن را موضوع جداگانه و امرى نشماريم كه گفتگوى از آن ، گناه است ، بسيارى از مشكلاتى كه امروز ظاهرا وجود دارد از ميان خواهد رفت . . . بايد از ظهور برخى از انحرافهاى معمولى غريزهء جنسى جلوگيرى كنيم و هرگاه به چنين انحرافهايى برخورديم آنها را به راه راست بازآوريم . جهالت و شتابزدگى جنسى ، درواقع دو خطر بزرگ در اين مرحله از رشد آدمى است بايد پسران و دختران را از 12 سالگى ، از بلوغ قريب الوقوع خود آگاه ساخت ، اين وظيفه را پدر و مادر به عهده دارند . . . نبايد گذاشت دختر به سن عادى نخستين عادت ماهانهء خود برسد و از اين واقعه به روشنى خبر نداشته باشد . . . پدر نيز بايد با پسر خود همين گفتگوها را بكند كه او نيز از پيشآمدهايى نظير نعوظ و احتلام نگران نشود و درعينحال بايد نوجوانان را از عادت زشت استمناء و عشقبازى با خود ، برحذر داشت و براى آنها فعاليتهاى سالمى
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 314
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٣١٤