مىآيد . بههمينجهت فراگ اروپايى باعث ناراحتى ايرانيان است . . . قبا به كمك كمربند نگاه داشته مىشود . . . متمولين ، كمر خود را با شال كشميرى مىبندند ، كارمندان و نظاميان كمربندى چرمى دارند ، شاه به اشخاص مورد علاقهء خود « قلاب كمربند » هديه مىدهد . . . . در هواى خنك معتدل ، كليجه كه اغلب از شال ، پارچه يا برك دوخته شده است ، با آستينهاى كوتاهى كه فقط تا آرنج مىرسد ، مىپوشند كه گاهى با پوستين نيز آستر شده است . »
هرگاه ايرانى بخواهد به حضور رئيس خود شرفياب شود ، روى همهء لباسهاى خود « جبه » اى نيز از شال ، پارچه يا آغارى به دوش مىاندازد ، كه از گردن تا پاشنهء او را مىپوشاند و آستينهاى آن چندان بلند است ، كه حتى دستها را نيز مىتواند در خود پنهان بدارد ، فقط به اين ترتيب است كه بلندمرتبهاى را مىتوان با حفظ اصول نزاكت ، ملاقات كرد .
مرد ايلياتى
شلوارها از پارچهء نخ و ابريشم است ، به رنگهاى آبى يا ارغوانى و گلوگشاد دوخته شده تا مانع نشستن بر روى زمين نباشد ، شلوار را در كمرگاه مىبندند . در قسمت جلو شلوار چاكى تعبيه نشده است ، زيرشلوارى رواج ندارد . پا را با جوراب كه فقط تا قوزك مىرسد ، مىپوشانند . كفشها ، دهانگشاد است ؛ براى اينكه به محض رسيدن به اتاق بتوان از پا درآورد ؛ فقط نمايندگان سياسى اخيرا اجازه يافتهاند كه هنگام شرفياب شدن ، كفش به پا داشته باشند . روحانيان و منشيها ، دمپاييهايى از چرم ساغرى با نوكهاى منقارى شكل ، و كاملا برگشته به پا مىكنند كه پاشنههايى بلند دارد .
معرفى كردن خود با دستكش نيز كارى است بسيار بىادبانه . صاحب منصبان عالىمقام خارجى ، با لباسى كه به آنها داده مىشود و كلاه بلندى كه به دور آن با شال پيچيده شده است ، يعنى به اصطلاح آن روز با شال و كلاه شرفياب مىشوند و پس از انجام شرفيابى ، آن
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 114
مساهمون: مرتضى راوندى
ص١١٤