گشته بودند ، ديگر بوميانى كه خويشتن را مىفروختند يا در برابر بدهى خويش ، بندهء بستانكار مىشدند . شايد بتوان گفت كه رسم املاك اجارهاى رايج در قلمرو روم ، به مرزهاى پارتيان در پايان فرمانروايى ايشان نيز گسترانيده شده بود . »
سپس دربارهء باجهاى حكومت پارت سخن مىگويد و مىنويسد : « در بين النهرين دو نوع باج بود : يكى باج زمين و ديگر ماليات سرانه كه در دورهء اسلامى به خراج مبدل شد . هركس نامش در دفتر مالياتى ثبت مىشد ، از مردم شهر محسوب مىشد و اگر قادر به پرداخت ماليات نبود ملك او را به شاه بازپس مىدادند ، زيرا همهء زمينها را از آن شاه مىدانستند . هركس مىتوانست خود و خانوادهء خويش را به كسى كه پرداختن خراج او را تعهد كرده بود بفروشد . طبقات ممتاز و روحانيان از پرداخت ماليات معاف بودند . براى اجراى طرحهاى عمرانى دولت ، بيگارى معمول بود . علاوهبراين از حملونقل ، فروش نمك ، و كالاهاى وارداتى ، باجهايى مىگرفتند .
گلدان نقرهاى كه در شمال درياى سياه كشف شده ( موزهء لنينگراد ) .
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 597
مساهمون: مرتضى راوندى
ص٥٩٧