فعاليتهاى مفيد اقتصادى در شهرهاى مختلف مشغول شدند و عاملى براى انتقال تمدن و فرهنگ يونانى به ممالك آسيايى گرديدند .
سلوكيان كمابيش از سياست اقتصادى اسكندر پيروى كردند . رواج سكهء واحدى در سراسر شاهنشاهى و ثروتهايى كه بر اثر فتوحات اسكندر و جانشينان او به بازارهاى جهان آمده - بود ، به رشد و توسعهء فعاليتهاى اقتصادى افزود . از ارزش طلا و نقره 50 درصد كاسته شد ، تعادلى بيسابقه بين مزد و قيمت ايجاد گرديد . كسب و تجارت در سايهء امنيت و حمايت دولت رواج فراوان يافت . پولهايى كه به دست اسكندر و فاتحين مقدونى به اروپا منتقل شده بود ، در نتيجهء استقرار مناسبات تجارى ، بار ديگر به ايران برگشت . با جنبشهاى استقلالطلبانهء پارتيان و دخالتهاى خشونتآميز روم ، گاهوبيگاه بحران اقتصادى جاى فعاليتهاى ثمربخش را مى - گرفت ؛ معذلك سلوكيان از هرفرصتى براى حفظ آرامش و امنيت در جادههاى تجارى و ايجاد ايستگاههاى نظامى براى جلوگيرى از اغتشاش و تأسيس آبانبارها و كاروانسراها و قنوات در جادههاى كاروانرو استفاده مىكردند . در اين دوره « سرعت ارتباطات و حملونقل به عاليترين درجهء خود رسيد . جز عهد اختراع ماشين بخار ، هيچ عهدى از اين جهت نمىتوانست با آن دوره رقابت كند . . . » « 42 »
جهازات مهمى بين خليجفارس و بحر احمر در گردش بود و مبادلات اقتصادى بين هند و غرب را تأمين مىكرد . پسازآنكه روم در جريان تجارت جهانى شركت كرد مبادلات تجارى بين شرق و غرب فزونى گرفت . « مواد اوليه مانند چوب و فلزات ، كه ايران و هند تهيهكنندگان مهم آن بودند ، بسيار مورد تقاضا بود . مبادلات شامل اشياء ذيل بود : احجار كريمه و جواهر كه روى آنها بطور برجسته كار كرده بودند ، داروهايى كه از هند تا حدود برتانى « 43 » ( واقع در غرب فرانسه ) صادر مىگرديد ؛ نباتات ، مرهمها ، روغنها ، عطريات ، ارغوان ، گلاب ، ظروف سفالين ، شيشه ، منسوجات ، اشياء هنرى ، پاپيروس و غلامان . اين تجارت با كالايى كه وارد مىشد ، موجب تشكيلات جديد اقتصادى و توليد افكار نو و مبانى تازه در مبادلات ايران گرديد . ايران البسه و زينتآلات ، داروها ، احجار كريمه ، فرشها ، بذر گندم ، سرب و سگهاى اصيل النسب صادر مىكرد . فراوانى مواد اوليه موجب توسعهء صنعت ايران گرديد ، مخصوصا صنايع نساجى و قالىبافى و قلمزنى و فلزات كه در آن هنرمندان و پيشهوران ايرانى شهرتى بسزا دارند ، رونق گرفت . همچنين كشور ايران درصدد برآمد كه بازار را از بعضى محصولات وارداتى نجات بخشد ؛ مثل پاپيروس كه مصر انحصارا آن را در دست داشت ، و كوشيدند با نباتات محلى آن را بسازند يا پوست ( پارشمن ) را بهجاى آن به كار برند . حيوان در آسيا جانشين انسان گرديد . صنعتگر محصول خود را افزايش داد . انواع ظروف سفالين ، پيكرسازى و حكاكى روى استخوان ، كندهكارى و ساختمان تابع جريان عهد شده ، توسعه يافتند . . . مصرف فلزات ، و مخصوصا فلزات قيمتى ، بسيار زياد بود . سلوكيان طلا را
هامش
( 42 ) . ايران از آغاز تا اسلام ، پيشين ، ص 235 .
( 43 ) .Bretagne