ذلِكَ لِمَنْ خافَ مَقامِي وَ خافَ وَعِيدِ
( 14 / ابراهيم ) .
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ
( 46 / رحمن ) .
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى
( 125 / بقره ) .
فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ
( 97 / آل عمران ) .
وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ
( 26 / دخان ) .
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ
( 51 / دخان ) .
خَيْرٌ مَقاماً وَ أَحْسَنُ نَدِيًّا
( 73 / مريم ) .
وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ
( 164 / صافات ) .
أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِكَ
( 39 / نمل ) .
اخفش گفته است : در آيه :
قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِكَ
( 39 / نمل ) مقام در اين آيه جاى نشستن است ، در اينجا اگر ( اخفش ) خواسته است بگويد كه ( مقام ) و ( مقعد ) هر دو بالذات يك چيزند و نسبت به فاعل مختلفند ، اين سخن صحيح است مثل واژههاى - ( صعود ) و ( حدور ) : [ بالا رفتن و پائين آمدن ] .
اما اگر مقصود اين است كه واژه مقام در معنى جاى نشستن است اين سخن بعيد است زيرا مكانى واحد گاهى به اعتبار برخاستن از آن جا ( مقام ) ناميده مىشود و گاهى به اعتبار نشستن به آنجا - مقعد - ناميده مىشود .
مَقَامَة : گروه و جماعت ، شاعر گويد :
و فيهم مَقَامَاتٌ حسان وجوهم « 1 » .
هامش
( 1 ) مصراع فوق بنا به نقل - ابن برى - از زهير بن ابى سلمى - است كه در فخر قبيله خود مىگويد :