در آيات :
إِذْ قَرَّبا
قُرْباناً - ( 27 / مائدة ) .
حَتَّى يَأْتِيَنا بِقُرْبانٍ
( 183 / آل عمران ) .
و اما در آيه :
قُرْباناً
آلِهَةً - ( 28 / احقاف « 1 » اين معنى يعنى قربانى براى بتها از عبارتى است كه مىگويند :
قُرْبَانُ الملك : كسانى كه با چاكرى و خدمتگزاريش مىخواهند خود را به ملك نزديك كنند مثل نديمان و وزرا و ديگران .
قربان - در مفرد و جمع هر دو به كار ميرود و در آيه اخير - قربان - جمع است چون آلهة - جمع است .
تَقَرُّب : خواستن و برابر نمودن با چيزى است كه نصيب و بهرهاى را اقتضاء كند ولى :
1 - قرب اللّه تعالى من العبد : نزديكى خداى تعالى از بنده با بخشيدن و فضيلت به بنده و فيض رساندن به اوست نه قرب و نزديكى مكانى و از اين روى روايت شده است كه موسى عليه السّلام گفت :
« إلهي أ قَرِيبٌ أنت فأناجيك ؟ أم بعيد فأناديك ؟ فقال : لو قدّرت لك البعد لما انتهيت إليه ، و لو قدّرت لك القُرْب لما اقتدرت عليه » .
[ خداوندا آيا تو نزديكى كه من با تو نجوا كنم و راز گويم يا دورى كه در آن صورت ندايت دهم ، پس گفت : اگر براى تو دورى مكانى تقدير ميكردم به آنجا و پايانش نميرسيدى و هر گاه نزديكى مكانى هم برايت تقدير مىنمودم
هامش
( 1 ) يعنى قربانى براى - آلهة - و معبودانى غير خدا .