فشل
: الفَشَلُ : ضعف و سستى همراه با ترس و بزدلى است ، در آيات :
حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ
- ( 156 آل عمران ) « 1 » .
هامش
زمان حج با دروغ گفتن و يا ارتكاب محرمات و زشتىها از حدود شرع نبايد خارج شد( ذلِكُمْ فِسْقٌ- 3 / مائده ) يعنى حرام است . ( مجمع البحرين 5 / 228 ) .
أبو هلال عسكرى مىنويسد : فرق فسق و خروج اين استكه فسق در زبان عرب خروج ناپسند است همانطور كه موش يا فويسقه از سوراخش براى افساد خارج مىشود و - فسقت الرطب - وقتى است كه خرما فاسد و از پوستش خارج شده باشد ، خروج از طاعت خداى با ارتكاب به گناه كبيره هم فسق ناميده شده اما فرق ميان فسق و فجور اين استكه فسق خروج از طاعت خداى براى انجام گناه كبيره است ولى فجور برانگيخته شدن در گناهان و توسعهدادن در آن است . به مرتكبين گناهان صغيره هم فاجر مىگويند سپس واژه - فجور - در اثر كثرت استعمال به زنا و لواط و مانند آنها هم اطلاق شده است ( الفروق اللغوفة 191 ) .
( 1 ) اين اشاره مبارزاتى و حكومتى و اجتماعى به مؤمنين است ، مىگويد شما كه ايمان آوردهايد اگر از كفار تبعيت كنيد و مطيعشان شويد شما را به عقب برمىگردانند و سپس به حالت خسرانزدگى درميائيد بدانيد كه تنها خدا مولاى شما است و او بهترين يارى كنندگان است به زودى در دلهاى كفار بخاطر شركشان رعب مىاندازيم تا نيرومند نشوند جايگاهشان آتش است و بد جايگاهى است فراموش نكنيد كه خداوند وعده خويش را در باره شما اجرا كرد ولى شما دشمن را دست بالا گرفتيد تا اينكه در ميانتان اختلاف افتاد و اين بخاطر آن بود كه عدهاى از شما دنيا خواهى پيشه كرديد و گروهى پايان و آخرت را خواستند و خداوند پس از آزمايش ، از شما درگذشت و از اختلافتان و تمايلتان به كفار دورتان كرد خداوند را بر مؤمنين عنايت و رحمت است .