و كم و كسر باشد ، آن مخدوم را معلوم باشد كه نخواهم گرفت . هرچه احوال باشد مرحمت فرموده اطلاع فرمائيد كه خاطرجمع باشم ، و السلام . جوابش را تا امروز ، و يا فردا مرحمت كنيد .
- 349 - نامهء ميرزا جعفر خان مشير الدوله « 1 » يا ميرزا جعفر وقايعنگار « 2 » تقاضاى كمك براى گرفتن توليت آستان قدس رضوى
فدايت شوم هركس كه ديانت و امانت و تقوى و پرهيزكارى و كمطمعى و بىغرضى دارد بلاشبهه شايستهء آن هست كه خدمت توليت مشهد مقدس به او رجوع شود . در ميان نوكرهاى شاهنشاهى نمىدانم به اين صفات كه متّصف هست ؟ چنين آدمى گويا خيلى كم بهم مىرسد . بارى چند نفر به هواى اين خدمت افتادهاند ، و در خيال اسباب اين كار هستند . قاسم خان « 3 » عموى معير الممالك « 4 » ، حاجى ميرزا محمد خان دبير ، حاجى ميرزا على پسر حاجى ميرزا مسعود « 5 » و همچنين دو سه نفر ديگر . پس از
هامش
( 1 ) . ميرزا سيّد جعفر خان : ( مهندسباشى - مشير الدوله ) از محصّلين اعزامى به اروپا در 1230 ه . ق ، صاحب رسالهء تحقيقات سرحديد و كتاب خلاصة الحساب كه در سال 1279 به مدّت دو ماه ، با حفظ سمت رياست شوراى دولتى ، توليت آستان قدس رضوى را بعد از محمد حسين عضد الملك برعهده داشته است ( شرححال رجال ايران ، ج 1 ، ص 381 ) .
( 2 ) . ميرزا جعفر وقايعنگار : ميرزا محمد جعفر الحسينى خورموجى دشتستانى حقايقنگار [ - وقايعنگار ] صاحب كتاب تاريخ آثار جعفرى در جغرافيا و تاريخ فارس ، نزهت الاخبار ( مفصّل كتاب قبلى ) و تاريخ حقايق الاخبار ( تاريخ دورهء قاجاريه تا 1284 ه . ق ) كه به دستور ناصر الدين شاه نوشت ولى مورد توجّه وى قرار نگرفت ( به نقل از شرححال رجال ايران ، ج 5 ، ص 211 ) .
( 3 ) . قاسم خان والى يا محمد قاسم خان والى پسر دوستعلى خان اوّل ( معير الممالك ) پسر حسينعلى بيك بسطامى . نامبرده در دورهء ناصر الدين شاه مشاغلى در داخل و خارج داشته است . چون : كارپرداز ( - سركنسول ) ايران در تفليس ، مصلحتگزار ( كاردار ) ايران در روسيه ، وزير مقيم ( مختار ) ايران در پترزبورگ .
حاكم گيلان ( با لقب والى ) . وزير و پيشكار مسعود ميرزا ظل السلطان در حكومت فارس و حاكم فارس ( شرح حال رجال ايران ، ج 3 ، ص 126 ) .
( 4 ) . دوستعلى خان معير الممالك ( نظام الدوله ) پسر حسينعلى خان معيّر الممالك . امير دوست محمد خان پسر دوستعلى خان داماد ناصر الدين شاه بود .
( 5 ) . مراد حاجى ميرزا مسعود انصارى گرمارودى آذربايجانى داماد فتحعلى شاه است كه دوبار به وزارت خارجه منصوب شد . باراول هنگام جلوس محمد شاه در سال 1250 تا 1254 و مرتبهء دوّم پس از فوت حاجى ميرزا ابو الحسن خان شيرازى از 1261 تا ربيع الاوّل 1265 ( براى اطلاعات بيشتر رجوع شود به نشريهء وزارت امور خارجه ، شمارهء 3 ، دورهء سوم ، شهريور 1345 ) .