گرديد . در كنار آب مرغاب به شرف پاىبوس مشرف شد . در آنروز تفقدات و الطاف بيشمار مشاهده شد . چون اردوى معلى از آنجا به حركت آمده در صحراى چچكتو كه از غايت خضرت ، با باغ بهشت لاف همسرى مىزند ، مشاهدهء آن لشكر نموده ، قريب صد و بيست هزار سواركار ديده تخمين مىنمودند . در آن عزيمت با ميرزا شاه ولى و محمد زمان سلطان انيس [ و ] جليس بود . در آن سفر مخاطرات عظيم از عبور رودخانهها و شدت گرما و تراكم جبال روى نمود . چند منزل از جانب آن صحراى بهشت مثال كوههاست كه سراسر خاك است ، اما بغايت بلند . چون پهناى آن صحرا كه بعضى جاها يك فرسخ و بعضى نيم فرسخ عرض داشت از كثرت سوار تنگى مىكرد ، مردم اردوى معلى برفراز كوه و دشت اسب و شتر مىراندند و چون از تنگى به صحرا كار افتاد ، صحرا وسيع بود ، اما سراسر زمين سوراخ موش است و ريكروان و عبورسواران به سهولت ميسر نبود . الحاصل چون آن لشكر انبوه به حوالى بلخ رسيد ، باقى خان - والى توران - با هشتاد هزار سوار اوزبك به در دروازه ، خندقى در بيرون حفر كرده بود . جاى جنگى ترتيب داد و ليكن از آن خندق بيرون نمىآمدند . و لشكر انبوه از آن حال به ستوه آمدند و بيمارى در ميان مردم بههم رسيد و هرروز جمع كثير راه مملكت فنا پيش مىگرفتند و از مردم سيستان كه در آن سفر به خدمات شايسته قيام داشتند ، از آنجمله امير اعظم ، امير محمود ولد اكبر امير حاجى محمد كه اشجع و اكرام و ارشد سلسلهء ميران مير اقبال و مير سراج بود ، به مرض اسهال بهجوار رحمت ملك متعال انتقال نمود . چنانچه شرحى در اين باب به محل خود به قلم آمده . بنابراين امور رأى رزين شاه دينپناه به مراجعت سپاه ايران به جانب خراسان ميل فرموده ، حكم به مراجعت فرمودند و به هرات آمده ، چند روز اسبان سپاهيان آسوده گرديد . عنان توجه به جانب عراق معطوف فرمودند و بنده به رفاقت ملك به سيستان آمد . مدت آن سفر هفت ماه بود و طى مسافت سيصد و بيست فرسخ .
احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — صفحة 469
مساهمون: شاه حسين بن غياث الدين محمد
ص٤٦٩