بسيار از آن سفر حاصل شد و در مهنه « 1 » زيارت سلطان ابو سعيد ابو الخير ، نور الله مرقده ميسر شد و صحراى دشت خاوران را در محل لاله مشاهده نمود .
نصفى لالهء زرد و نصفى لالهء سرخ داشت . اين تقسيم الوان چنان بود كه روزى حضرت سلطان ابو سعيد در كمال جلال و جذبه در آن دشت ، از جائى به جائى مىرفتهاند . ناگاه آن صحرا به نظر شريف درآمده ، با لالهها كه داغ محرومى در دل ايشان و درد مدام « 2 » است مىفرمايند كه اى لالهها با ما سرخچشمى مىكنيد . به قدرت الهى ، لالهء نصف آن راه كه به عتاب نظر كردهاند زرد شده ، زبان حال آن بزرگوار به اين رباعى متكلم گرديد كه :
مىرست ز دشت خاوران لالهء آل * چون دانهء اشك عاشقان در مه و سال
بنمود جمال خويش از پرده جمال * چون صورت حال من شدش صورت حال
اين معانى در روضهء سلطان ابو سعيد در مهنه در كتابى كه در شرح مقامات عليهء ايشان نوشته بودند مطالعه شد .
سفر ششم عزيمت بلخ است كه در خدمت نواب اشراف اعلى واقع شده
چون به تاريخ سنهء عشر [ 195 ش ] و الف به عزيمت فتح بلخ شاهجان ، با لشكر ايران به خراسان نزول اجلال فرمودند ، مسرعى به طلب ملك الملوك فرستاد [ ند ] . ملك در مشهد مقدس به خدمت اشرف رسيد . فقير را به مبالغهء بسيار در سيستان گذاشتند كه لشكرى ترتيب داده به معسكر همايون ملحق شود . چون اردوى همايون به هرات آمده ، از هرات عزيمت نموده ، به ماروچاق رسيد ، بنده با ملكزادهها و عساكر نيمروز به لشكر همايون ملحق
هامش
( 1 ) - ميهنة - بالفتح ثم السكون و فتح الهاء و النون من قرى خابران و هى ناحية بين ابيورد و سرخس .
قد نسب اليها جماعة من اهل العلم و التصوف ، منهم : ابو سعيد اسعد بن ابى سعيد فضل الله بن ابى الخير و ابو الفتح طاهر . ( معجم البلدان ) .
( 2 ) - افتادگى دارد .