محل كشيدن طعام « 1 » حاضر مىساختند و اين مقدمه از غرهء شعبان تا شب دهم رمضان واقع بود . در روز دهم تب مصاحب جسم نازنين آن نوجوان گرديده ، چون پيش از اين به چند روز خيال شهر ساختن قريهء راشكك بهخاطر شريف گذرانيده بود و نقل مكان جهت خفت بيمارى ملك حيدر نيز به خاطر خطور كرده بود ، سوار شده ، عزيمت راشكك نمود . نصف شب جمعهء يازدهم رمضان سنهء تسع و ثمانين و تسعمايه نزول آن موضع واقع شد و كدخدايان راشكك سيما نقيب شمس الدين و نقيب حسين احمد و استاد غلام على نجار ، منازل خود كه هريك به حصانت و وسعت چون قلعهاى است به ملوك و منسوبان دادند . ملك الملوك الاعظم به خانهء استاد تاج كه محل نزول ملك سلطان محمود ماضى بود ، جا گرفتند و ملك غياث الدين در منزل نقيب على ولد نقيب شمس الدين و ملك نصر الدين و الحق در خانهء نقيب قاسم نقيب حسين مسكن كردند . و موضع راشكك كه قصبهء بزرگى است ، از شمال تا جنوب تمامى اكابرنشين شد و بازارها بههم رسيد و پنجاه جريب را دور منزل ملك الملوك حصارى كردند و برج و كنگره او اتمام يافت و دو دروازه بر آن برج شرف كه هميشه چون محل بيت الشرف اقبال است ترتيب يافت و از دولتخانه كه در ميانهء حقيقى بود تا دروازههاى مشرق و مغرب و صحنى در عرض دو جريب كه پيوسته اكابر و اصاغر ايستادى . و در آن كرياسگردون اساس و عرصهء آسمان التباس « 2 » [ 93 ] جميع اكابر و مهمانان و ايلچيان و مردم آيند و روند هرصبح و شام تا محل كشيدن شيلان و گستردن سفرهء عام كثرتى بود كه وصف او به عبارت نگنجد . چشمزخم آن قضيهء هايله و واقعهء عظيمه ، ارتحال نورديدهء احسان و مروت ، شمع جمع ملك و ملت ، ملك حيدر بود كه بعد از نزول آن موضع به يازده روز كه بيست و دوم رمضان المبارك سال مذكور « 3 » بوده باشد ، واقع شد . افسوس از آن قامت بلند سرو چمن اعتدال و دريغ از آنرو كه تازه
هامش
( 1 ) - محل كشيدن طعام : يعنى هنگام كشيدن طعام . مؤلف كلمهء « محل » را در موارد مختلف به معنى « وقت » به كار برده است .
( 2 ) - در اصل : اقتباس
( 3 ) - سال نهصد و هشتاد و نه .