شده بودند كه به عهود و قراردادهاى اتحاد موفق شدهاند و قسمتى از مدارك دورهء مذكور سرشار از شرح و تفصيل بسيار جالبتوجه و به همين مناسبت در خور ياد - آورى است ، چون مايهء اعتلاى نام انگلستان مىشود . با تأليف و پيوستن اين مطالب پراكنده كه از منابع متعدد فراهم آمده است اميدوارم ضمن تحرير صحايفى از تاريخ كه تا اندازهاى در طاق نسيان مانده بود اين نكته را هم روشن سازم كه عرايضى را كه از جانب كشور خود دربارهء تجديد حيات مادى ايران عنوان مىكنم چه موجبات قديم و چه ارج و مقام سنگينى دارد .
ايران سرزمين رابط
ايران كه بين خاور دور و مغرب زمين واقع و بوسيلهء دو دريا احاطه شده است ، از روزگاران قديم نقش عمدهاى در روابط تجارتى بين آسيا و اروپا داشته است . كاروانهاى عهد عتيق بارهاى خود را از ميان صحراها و دشتهاى آن حملونقل و گنجينههاى هند و تاتارستان و حتى چين را تا حدود مديترانه مىبردهاند و دريانوردان لااقل 4000 سال پيش از زمان فنيقىها تا دورهء ما كرانههاى جنوبى و جزاير آن را سير كردهاند . شرايط نامساعد زندگى در اقليم شمالى ، بحر خزر را كمتر موردتوجه قرار داده است . تاريخ كشتىرانى تجارتى اين دريا كه بيشتر به دورهء نسبتا اخير مربوط مىشود از لحاظ ادوار برجستهء خود با رقيب جنوبى قابلقياس نيست . حتى گفتهاند كه تاريخ قديم تا حدود زيادى تاريخ مبارزهء تجارت ترانزيت مشرق زمين از راه خليجفارس و بحر احمر بوده است به همان كيفيتى كه تاريخ جديد جهان قديم روىهمرفته با افتتاح راه هند از طريق اقيانوس و كرانهء دماغهء اميد بستگى دارد .
اقوام تاجر
تعداد دولتها و تعدد كشورها كه طى دورهء طولانى همزمان با تاريخ نوشتهء جهان نظارت منطقهء بين آسيا و اروپا را در دست داشتند و يا سعى مىنمودند كه چنين تسلطى را احراز كنند ، بدينترتيب مستقيما يا غيرمستقيم در وضع ايران نفوذ و تأثير داشتهاند كه حالتى فوقالعاده است . فنيقىها ، آشوريها ، بابلىها ، يونانىها ، پارثهها ، روميها ، عربها ، مردم ژن و فلورانس و ونيز ، تركها ، ارامنه ،