تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران وقضيهء ايران ( فارسي ) — صفحة 421

مساهمون:

ص٤٢١
در پايين آخرين شرشره كه شوشان آنجا لنگر انداخته بود عرض رودخانه به 200 تا 250 يا رد مىرسد ، سپس عريض‌تر مىشود و دو جزيرهء بزرگ لاى و لجن در ميان رودخانه تشكيل يافته است . در بالاى اين محل كه شرشرهء ميانه و عمده واقع شده ويرانه‌هاى بند قديمى است ، در ساحل راست بواسطهء تصادم جريان آب تورفتگىهائى ديده مىشود و فاصله از يك ساحل تا ساحل ديگر تقريبا نيم ميل است . در قسمت عليا اين فاصله باريك‌تر مىشود و سپس رودخانه با عرض عادى كه 400 يا رد است جريان مىيابد .

بند بزرگ

وقتى كه از جنوب به عزم كارون بالا پيش مىرويم اولين شرشره كه در نزديكى جزيرهء بزرگ پديد آمده است فقط رأس آن در وسط جريان آب ديده مىشود و تپهء سنگى را كه موجد آن است هم‌سطح آب مىتوان ديد . شرشرهء بعدى كه دو تا است و در كنار همين جزيره‌هاست چندان مهم نيست . سپس دو مانع عظيم واقع شده است ، ريزش آب در شرشرهء سومى نيك بارز و جريان بسيار قوى است ، ولى فشار بىاندازه‌اى ندارد . شرشرهء چهارمى كه 150 يا رد بالاتر در جهت علياى رودخانه است و كاملا در پيچ‌وخم جريان است ، آب غرش‌كنان به دو دهانه در انتهاى غربى كمرهء سنگى فرومىريزد و در پهناى رودخانه پخش و موجب سرشارى بند بزرگ اهواز مىشود . اين بناى معروف كه عموما آن را به پادشاهان ساسانى منسوب مىدارند به اين منظور ساخته شده بود كه آب كارون ذخيره و سپس بوسيلهء مجارى و كانالها در اراضى اطراف كه از ديرزمانى پيش بواسطهء كشت نيشكر نيك مشهور بوده است توزيع شود . ويرانه‌هاى بند كه شايد مثل شوشتر پلى هم داشته ساختمان بزرگى بوده كه با سيمان بسيار سختى باهم پيوسته و بر جزيره‌هاى سنگى كه در اين نقطه رودخانه هست ساخته شده بود . نيم‌پايه‌هائى بر ساحل راست هنوز هويداست كه با وجود سيلابهاى قرون مقاومت نموده است و باآنكه چيز عمده‌اى باقى نمانده است باز از همين مقدار كم هم استحكام و عظمت كار پيشينيان آشكار مىگردد