أمر مىفرمايد مردم را وخود أمر پذير نمىشود ، وحذر مىفرمايد ايشان را وخود حذر نمىكند .
يرجو ثواب ما لم يعمل ، ويأمن عقاب جرم متيقّن .
اميد مىدارد ثواب آنچه را نكرده ، وايمنى دارد از عقاب گناه يقين داشته شده .
يستميل وجوه النّاس بتديّنه ، ويبطن ضدّ ما يعلن .
ميل مىفرمايد رويهاى مردم را بسوى خود بديندارى خود كه وامىماند ، ودر نهان ميكند ضدّ آنچه را آشكار ميكند .
يعرف لنفسه على غيره ، ولا يعرف عليها لغيره .
ميداند از براي نفس خود بر غير خود ، ونمىداند بر نفس خود از براي غير خود يعنى حقوقى كه خود بر ديگران داشته باشد ميداند وطلب وبازيافت ميكند ، وحقوقى كه ديگران بر أو داشته باشند نمىدهد وبجا نمىآورد .
يخاف على غيره بأكثر من ذنبه ، ويرجو لنفسه أكثر من عمله .
مىترسد بر غير خود بيشتر از گناه أو ، واميد دارد از براي نفس خود بيشتر از عمل خود ، مراد به « ترسيدن بر غير خود ببيشتر از گناه أو » اينست كه عقاب گناه أو را عظيم مىشمارد وبيشتر از گناه أو وامىماند ، واز براي خود ثواب را بر عكس اين اميد دارد .
يرجو اللَّه في الكبير ويرجو العباد في الصّغير ، فيعطى العبد ما لا يعطى الرّبّ .
اميد مىدارد خدا را در بزرگ واميد مىدارد بندگان را در كوچك ، پس عطا ميكند بنده را آنچه عطا نمىكند پروردگار را .
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 483
مساهمون: جمال الدين محمد الخوانساري
ص٤٨٣