10680
لا ينفع علم بغير توفيق .
سود نمىدهد علمي بي توفيقي ، يعنى بي اين كه توفيق از حق تعالى با آن باشد از براي عمل بمقتضاى آن .
10681
لا ينفع اجتهاد بغير تحقيق .
سود نمىدهد اجتهادي بغير تحقيقى ، يعنى سود نمىدهد بذل جهد وطاقت خود در اعمال هر گاه تحقيق دين خود نشده باشد ، يعنى بناى آن بر يقين گذاشته نشده باشد بلكه بر ظنّ يا تقليد باشد .
10682
لا خير في عزم بلا حزم .
نيست خيرى در عزمي كه بر حز مىباشد ، يعنى دور انديشى وملاحظه نيكوئى عاقبت آن نشده باشد .
10683
لا خير في عمل بلا علم .
نيست خيرى در عملي كه بي علم ودانش باشد .
10684
لا يدرك العلم براحة الجسم .
دريافت نمىشود علم با راحت بدن « 1 » ، يعنى تحصيل آن بي تعب وزحمت دادن بدن نمىشود چنانكه قبل أزين قدرى تفصيل داده شد .
10685
لا يغلب من يستظهر بالحقّ .
مغلوب نمىشود كسى كه پشت قوى ميكند بحق ، يعنى اين كه حقّ با أو باشد .
10686
لا يخصم من يحتجّ بالحقّ .
هامش
( 1 ) مناسب مقام است اين دو بيت كه در تاريخ معجم بنظر رسيده است :« كس بآسايش تن فاضل وفرزانه نشد * مرد فرزانه وفاضل ببسى رنج شود »
« چوب بيجان وجماد ار چه تحرّك نكند * سختى خرط كشد تا شه شطرنج شود »