تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 197

مساهمون:

ص١٩٧

10028

هيهات من نيل السّعادة السّكون إلى الهوينا والبطالة . دورست از رسيدن بسعادت آرام گرفتن بسوى هوينا وبطالت ، مراد به « هوينا » أمور سهل آسانست ومراد اينست كه در رسيدن بسعادت ونيكبختى تعب وزحمت بايد باطاعت وفرمانبردارى حق تعالى در أوامر ونواهى ، وببطالت وكاهلي وتن آسائى بآن نتوان رسيد . وفرموده است در وصف بنى أميّه :

10029

هي مجاجة من لذيذ العيش يتطعّمونها برهة ويلفظونها جملة . دولت ايشان مجاجه‌ايست از عيش لذيذ كه از روى حرص مىخورند آن را زماني ، واز دهن بيرون مىاندازند همه را يك بار ، « مجاجه » بضمّ ميم آب دهنيست كه از دهن بيرون اندازند وتشبيه دولت ايشان بآن باعتبار كمي قدر آنست ، ويا باعتبار خباثت آن ، « باعتبار سوء عاقبت ومآل آن ، و « مجاجه » عسل را نيز گويند باعتبار اين كه زنبور آن را از دهن بيرون مىاندازد ، وممكن است در اينجا بآن معنى باشد ، و « از دهن بيرون مىاندازند همه را يك بار » يعنى بعد از آن قطع مىشود از ايشان بالكليّه چنانكه شد ، زيرا كه تمام دولت ايشان هزار ماه كه هشتاد سال وكسرى باشد كشيد وبعد از آن بالكلّيّه از ايشان قطع شد وببنى عبّاس انتقال يافت وبعضي از أهل لغت « برهه » را بمعنى زمان دراز گفته‌اند نه مطلق زمان ، وپوشيده نيست كه هشتاد سال را كم مىتوان گفت باعتبار كمي آن در واقع وانقطاع آن بزودى ، ودراز هم مىتوان گفت باعتبار درازى آن در نظر أهل دنيا ، نهايت بنا بر اين بهتر اينست كه تشبيه آن بمجاجه باعتبار خباثت آن باشد نه كمي آن ، يا اين كه « مجاجه » بمعنى عسل باشد .