اظهار چيزى است بكنايه نه بصريح ومراد اين است كه در بازداشتن عاقل از گناهى كافى است اشارهكردن بلغزش أو در آن واين بنهايت بدرد مى آورد دل أو را وحاجت بتصريح نيست ، يا اين كه اين عتابى است بدرد آورنده تر از براي أو از تصريح ، زيرا كه عاقل حمل ميكند تصريح نكردن بآن را بر اظهار نهايت قبح آن واين كه چنين امرى را صريحا نسبت باو نتوان داد . وديگر اين كه تصريح بآن باعث اين مىشود كه پرده شرم وحجاب أو مرتفع گردد وديگر باكى از آن نداشته باشد بخلاف وقتي كه بكنايه ودر پرده اظهار شود ، وممكن است كه مراد اين باشد كه تلويح بلغزش عاقل يعنى اظهار آن يا اظهار آن هر چند بعنوان كناية باشد از درد آورندهترين سرزنش اوست يعنى أو را به هر چه سرزنش كنند أو را بدرد نياورد مثل اين ، پس كسى كه عاقل باشد بايد كه خود را از لغزش وگناه نگاه دارد تا اين كه بچنين سرزنشى گرفتار نشود ، يا اين كه هرگاه كسى رعايت كسى كند وأو را سرزنش بعيبى از عيبهاى صوري نكند بايد كه تلويح بلغزش وگناه أو نكند ، زيرا كه آن درد آورنده ترين سرزنش اوست واين در وقتي است كه تلويح بآن از براي نهى از منكر در كار نباشد مثل اين كه أو پشيمان شده باشد از آن ودر بعضي نسخهها « 1 » « امضّ من عتابه » است وبنا بر اين ترجمه اين است كه : تلويح بلغزش عاقل درد آورندهترست از سرزنش أو ، وبنا بر اين نيز مراد يكى از معاني مذكوره است .
4498
ترك جواب السّفيه أبلغ جوابه .
ترك جواب گفتن أحمق أبلغ جواب اوست يعنى بلاغت دارتر يا مبالغه دارتر جواب اوست ، زيرا كه از آن معلوم مىشود كه أصلا اهليت وقابليت اين ندارد كه جواب أو گفته شود .
4499
توقّوا المعاصي واحبسوا أنفسكم عنها فانّ الشقىّ من اطلق فيها عنانه .
هامش
( 1 ) عبارت « ودر بعضي نسخه ها » تا آخر در غير نسخه أصل است كه بخط شارح ( ره ) است .