مستغنى وبي نياز وظاهر است كه چنين كسى هر وضعي را كه از ساير أوضاع اصلح باشد اختيار مىنمايد هر چند اسرار مصلحت بعضي أمور بر افهام ما بسبب كوتاهى وقصور آنها ظاهر نباشد .
4307
بالصّدق والوفاء تكمل المروءة لأهلها .
براستى ووفادارى كامل مىشود مروّت از براي أهل مروّت يعنى أهل مروّت يعنى مردانگى يا آدميت تا باين دو صفت حميده مزّين نگردند مروّت ايشان كامل وتمام نگردد .
4308
بالرّفق تهون الصّعاب .
بنرمى وهموارى آسان مىشود كارهاى سخت دشوار .
4309
بالتّأنّى تسهل الأسباب .
بتأنّى آسان مىشود سببها يعنى سببها ووسيلههاى كارها .
4310
بالاحتمال والحلم يكون لك النّاس أنصارا وأعوانا .
باحتمال وحلم ميشوند از براي تو مردمان يارى كنندگان وياوران . ممكن است كه مراد باحتمال متحمل شدن بىآدابيهاى مردم وخشونتهاى ايشان باشد ودر صدد تلافى وانتقام برنيامدن از براي آنها كه همان حلم باشد وعطف حلم بر آن تفسيري باشد ، وممكن است كه مراد متحمل شدن مؤنات واخراجات ايشان باشد وبنا بر اين غير حلم باشد وظاهرست كه هر يك از آنها سبب بسيارى أعوان وأنصار مىگردد .
4311
باغاثة الملهوف يكون لك من عذاب اللّه حصن .
بدادرسى ستمديده دادخواه ميباشد از براي تو از عذاب خدا حصارى . يعنى آن سبب اين مىگردد كه از عذاب خدا محفوظ ومصون باشى بمنزله كسى كه در حصارى