ومنزلتي كه بسبب آن حاصل مىشود ولطف وعنايتى كه حق تعالى را بصاحب آن ميباشد مانع شود از فحشاء ومنكر ، ومراد به [ فحشاء ] صفات وافعال بسيار قبيح است يا مطلق صفات وافعال قبيحة يا خصوص بخل در اداى زكاة چنانكه بعضي از أهل لغت گفته اند وبه [ منكر ] هر فعل بد حرام است يا هر بدى خواه از صفات باشد خواه از افعال ، پس ذكر آن بعد از فحشاء يا تخصيص بعد از تعميم است يا تعميم بعد از تخصيص يا تأكيدست ، وممكن است كه مراد بفحشاء صفات قبيحة باشد وبمنكر فعل بد .
4030
إذا ظهرت الجنايات ارتفعت البركات .
هرگاه ظاهر شود جنايتها برطرف مىشود بركتها يعنى بسيار شدن آنها باعث اين مىشود كه حق تعالى بركتها را از ميانه مردم برطرف كند ، ومراد بجنايتها مطلق گناهانست يا جنايتها كه مردم بر ديگران كنند مثل قتل ومانند آن ، ودر بعضي نسخهها « الخيانات » بخاى نقطهدار است ، وبنا بر اين ترجمه اين است كه « ظاهر شود خيانتها » يعنى خيانت مردم در أموال مردم وساير حقوق ايشان برطرف مىشود بركتها .
4031
إذا نزل القدر بطل الحذر .
هرگاه فرود آيد قدر باطل شود حذر ، مراد اينست كه هرگاه تقدير حق تعالى شده باشد در نزول بلائي يا مصيبتى پس آن البتة واقع شود وحذر از آن بهيچ وجه سودى ندهد وچاره از براي رفع آن نتوان كرد پس آدمي در هر بلائي كه واقع شود نبايد كه مكدّر وغمگين باشد بگمان اين كه تقصير كرده در آن واگر چنان يا چنان كرده بود آن واقع نمىشد ، زيرا كه ممكن است كه از آنها باشد كه تقدير خدا بوقوع آن تعلق گرفته وحذر از آن ممكن نبوده .
4032
إذا احبّ اللّه عبدا وعظه بالعبر .
هرگاه دوست دارد خدا بنده را پند دهد أو را بعبرتها ، يعنى چنان كند كه أو