تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 594

مساهمون:

ص٥٩٤
خواستهء اوست از خلق خود پس بپرهيزيد از خدائى كه اگر پنهان كنيد امرى را ميداند آن را واگر آشكار كنيد مىنويسد آن را ، يعنى هرگاه نهايت خشنودى خدا از شما پرهيزگارى باشد ومنتهاى آنچه خواسته باشد از شما آن باشد پس بايد كه پرهيزگارى نمود از أو ، زيرا كه أو داناست بر نهان وآشكار شما وهيچ چيز از أو پنهان نماند پس هر كه اخلال كند بپرهيزگارى از أو مطّلع باشد بر أو وباعث خشم أو گردد ، ومراد به « پنهان كردن » اين است كه امرى را در خاطر داشته باشند وبعمل نيايد ، وبه « آشكار كردن » اين كه بعمل آيد هر چند كسى غير حق تعالى بر آن مطّلع نشود ، ودر اين كلام شريف اشاره شده به آن چه در أحاديث ديگر نيز وارد شد كه : حق تعالى از راه تفضلّ بر نيّت بد عقاب نكند ما دام كه بعمل نيايد پس بآن اعتبار نوشته نشود وآنچه بعمل آيد نوشته شود از براي حساب ، ودر آن أحاديث وارد شده كه بر نيّت خوب ثواب مىدهد وبنا بر اين ممكن است كه « ان اسررتم » و « ان اعلنتم » تخصيص داده شود به آن چه منافى پرهيزگارى باشد ونهان آنها نوشته نشود باعتبار اين كه ثواب وعقابي بر آنها مترتّب نشود ، پس غرضى بنوشتن آنها مترتّب نگردد ، وامّا نيّتهاى خير نوشته شود از براي دادن ثواب ، وممكن است كه نهانيها مطلقا نوشته نشود هر چند ثواب بر خيرات آنها داده شود زيرا كه علم خدا به آنها كافى است از براي ثواب دادن به آنها بلكه اگر نوشته شود نيز سندى از براي آن نباشد بغير علم حق تعالى ، پس همان كافى است از براي ثواب دادن ، بخلاف آنچه بعمل آمده باشد ، چه مصلحت در نوشتن آنها از براي اتمام حجّت بر مردم در ثواب دادن بعضي وعقاب كردن بعضي واين كه در آن حيف وجورى نشده ، ظاهر است ومحتاج ببيان نيست .

3621

انّ التّقوى دار حصن عزيز لمن لجأ اليه ، والفجور « 1 » دار حصن ذليل لا يحرز أهله ولا يمنع من لجأ اليه . بدرستى كه پرهيزگارى خانهء قلعه‌ايست محكم از براي كسى كه پناه برد بسوى
هامش
( 1 ) كذا بالرّفع بخطّه صريحا ، ومكرر ياد شد كه رفع معطوف بر منصوب انّ بعد از گذشتن خبر آن جايز است .