آنها پيش از در گذشتن آن مدّتها زيادتى است مر محنتها را ، اين نيز همان مضمون فقرهء سابق است وآن حضرت هر يك را در مقامي فرموده ومؤلّف هر دو را با هم نقل كرده وپوشيده نيست كه قول آن حضرت صلوات اللّه وسلامه عليه « پس صبر كنيد » منافاة ندارد با آنچه در شرح فقرهء سابق گفتيم كه غرض ببيان عذر صبر كردن خود باشد بر محنتها كه بآن حضرت رسيده زيرا كه ممكن است كه خطاب در آن عام نباشد بلكه مخصوص جمعى از أصحاب آن حضرت باشد كه صبر بر آن محنتها بر ايشان گران بوده واز آن حضرت استدعاى سعى در چاره وتدبير از براي دفع آنها مىكرده باشند واللّه تعالى يعلم .
3597
انّ اللّه سبحانه فرض عليكم فرائض فلا تضيّعوها ، وحدّ لكم حدودا فلا تعتدوها ، ونهاكم عن أشياء فلا تنتهكوها ، وسكت عن أشياء ولم يدعها نسيانا فلا تتكلّفوها .
بدرستى كه خداى سبحانه واجب كرده بر شما فريضهء چند پس ضايع مگردانيد آنها را ، وحدّ قرار داده از براي شما حدّى چند پس تجاوز مكنيد از آنها ، ونهى كرده شما را از چيزى چند پس مدريد حرمت آنها را ، وخاموش شده از چيزى چند ووانگذاشته آنها را از روى فراموشى پس بر خود مگيريد مشقّت آنها را ، مراد به « ضايع كردن فريضهها » ترك كردن آنهاست يا اخلال بچيزى از اجزاء يا شرايط آنها . وممكن است كه شامل امرى چند نيز باشد كه باعث نقص زيادى در آنها باشد هر چند بقدر اقلّ مجزى باشند ، و « حدّ قرار داده » يعنى از براي هر عملي از واجبات ومندوبات وغير آنها حدّى چند قرار داده در كمّيّت وكيفيّت پس تجاوز مكنيد از آن حدّها وبر خلاف آنها بجا نياوريد ، وخاموش شده از چيزى چند يعنى ساكت شده از بعضي چيزها ومتعرّض حكم آنها نشده نه باين كه امر كند به آنها ونه باين كه نهى كند از آنها واين از آن راه نيست كه نعوذ باللّه فراموش كرده باشد بيان حكم آنها را وغافل شده باشد از آن بلكه باعتبار اين است كه مصلحت