تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 448

مساهمون:

ص٤٤٨

3246

اعون الأشياء على تزكيّة العقل التّعليم . يارى كننده ترين چيزها بر تزكيهء عقل تعليم است ، مراد به « تزكيه » پاكيزه گردانيدن است يا فزايش نمودن وزياد كردن ، مراد به « عقل » خرد است يعنى قوّتى كه بآن ادراك أمور كليّه توان كرد ، ومراد به « تعليم » آموزانيدن علوم ومعارف است بديگران ودرس گفتن ، و « بودن تعليم يارى كننده تر چيزى بر تزكيهء عقل » باعتبار اين است كه شخصي كه تعليم كند فكر زياد ميكند در آنچه مىخواهد كه تعليم كند كه مبادا در جائى عاجز شود وسؤالي از أو بكنند كه نتواند جواب گفت ، يا غلط كند در حلّ عبارتى وشاگردان يا جمعى كه از خارج حاضر شوند حلّ ديگر كنند كه ظاهر باشد كه حق با ايشان است ، وظاهر است كه فكر زياد باعث تزكيهء عقل به هر يك از دو معنى مذكور مىشود ، وأيضا هر يك از متعلّمين نيز سخنى گويند وگاه است كه در جملهء سخنان ايشان سخنان خوب باشد يا در جواب آنها سخنانى بخاطر رسد كه آنها بكار آيد وباعث تزكيهء عقل گردد .

3247

أجدر الأشياء بصدق الايمان الرّضا والتّسليم . سزاوارترين چيزها براستى ايمان رضا وتسليم است يعنى از براي راست بودن ايمان چيزى مثل آنها نيست ومراد به « رضا » خشنود بودن بتقدير وقضاى حق تعالى است در هر باب ، وبه « تسليم » أطاعت وانقياد كردن أو امر ونواهى أو ، وظاهر است كه اين دو معنى در هر كه باشد ايمان أو راست باشد واز براي راستى ايمان چيزى ديگر مثل آنها نباشد .

3248

أعظم الحماقة الاختيال في الفاقة . بزرگترين حماقت وكم عقلي تكبّر كردن در درويشى است ، زيرا كه با وجود قبح « تكبّر » في نفسه كسى تكبّر درويش را نكشد ومردم در مقام ايذاء وآزار أو در آيند وخفيف وذليل گردد .