تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 400

مساهمون:

ص٤٠٠
باشند با اين كس يعنى دوستان ومصاحبان أو .

3008

أفضل الملوك اعفّهم نفسا . افزونترين پادشاهان عفيف‌ترين ايشان است بحسب نفس ، يعنى پادشاهى است كه عفّت نفس أو بيشتر باشد ، ومراد به « عفّت » چنانكه مكرّر مذكور شد ترك چيزى است كه حلال نباشد .

3009

اشرف المؤمنين اكترهم كيسا . برترين مؤمنان بيشترين ايشان است بحسب زيركى ، يعنى كسى است كه زيركى أو بيشتر باشد از ديگران .

3010

أقبح شيء جور الولاة . قبيح‌ترين چيزى ستم فرمانفرمايان است ، زيرا كه نصب ايشان از براي حراست ونگهبانى رعيّت است ودفع ظلم وستم از ايشان پس ستم كردن ايشان خود كمال قباحت دارد ، وأيضا غالب اين است كه حاكم وفرمانفرما محتاج بستم نيست پس از آن راه نيز ستم أو قبيح‌تر نمايد از ستم كردن ديگران .

3011

أفظع شيء ظلم القضاة . ظاهر اين است كه « أفظع » بفاء وظاى نقطه‌دار باشد يعنى رسواتر چيزى ستم قاضيان است باين كه خلاف شرع حكم كنند ، زيرا كه كسى كه خود را از أهل شرع داند ومنصوب باشد از براي اجراى احكام شرع وترويج آنها ظلم أو وحكم كردن أو برخلاف شرع نهايت رسوائى دارد ودر أكثر نسخه‌ها بقاف وطاى بىنقطه است بمعنى برنده‌تر وبنا بر اين ممكن است كه مراد اين باشد كه ستم ايشان قطع كننده‌تر وبرنده‌تر است مر رحمت ولطف حق تعالى را ، بلكه بسا باشد كه باعث نزول عذاب أو گردد ، يا اين كه برنده‌تر است دلهاى مردم را وبيشتر اثر ميكند در آنها از ظلم ديگران .