پرش به محتوای اصلی

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحه 386

پدیدآورندگان:

ص۳۸۶

2932

اشدّ القلوب غلّا قلب الحقود . سخت‌ترين دلها بحسب غشّ وناصافى دل صاحب كينه است ، وممكن است كه « غلّا » بضمّ غين خوانده شود يعنى بحسب تشنگى يا شدّت آن ، يا گرمى اندرون وسوزش آن .

2933

انفع العلم ما عمل به . سودمندترين علم آنست كه عمل كرده شود بآن ، ومراد علمي است كه متعلّق بعمل باشد مثل علم فقه وحكمت عملي ، ودر علمي كه متعلّق بعمل نباشد مثل حكمت نظري وكلام كه غرض از آنها معرفت أحوال مبدأ ومعاد است وعملي در آنها منظور نيست ممكن است كه مراد به « عمل كردن در آنها » اين باشد كه عمل شود بمقتضاى آنچه مستفاد مىشود از آنها ، مثلا هر گاه از آنها عظمت وبزرگوارى حق تعالى ظاهر شود پس أطاعت وفرمانبردارى أو نمايند ، وهر گاه حشر ونشر وحساب وكتاب وثواب وعقاب بر اعمال معلوم گردد عمل كنند به آن چه باعث رستگارى در آن نشأه باشد وبر اين قياس .

2934

أفضل العمل ما اخلص فيه . افزونترين عمل آن است كه اخلاص ورزيده شود در آن ، يعنى خالص باشد در آن نيّت واز براي محض رضا وخوشنودى حق تعالى وامتثال فرمان أو باشد وآميخته بغرضى ديگر نباشد حتّى بطمع در بهشت وقصد خلاصي از جهنّم هر چند آميختگى بآن باعتقاد فقير چنانكه مشهور است ميانهء علماء ضرر بصحّت عبادت ندارد بلكه آميخته نساختن بآن أولى وأفضل است چنانكه از بعضي أحاديث ظاهر مىشود .

2935

أفضل المعرفة الانسان نفسه . افزونترين معرفت شناخت آدمي است نفس خود را ، زيرا كه بشناخت نفس