بحسب ظاهر معقول نمىنمايد ودور نيست كه مراد اين باشد كه حقّ تعالى بازاى عمل خوب وبسبب آن شخصي نيكو صورت خلق كند وبازاى عمل بد وبسبب آن شخصي زشت خلق كند كه هر يك با صاحب آن عمل رفيق شود واخبار خوش يا موحش باو دهد واللّه تعالى يعلم .
1000
التّكبّر في الولاية ذل في العزل .
تكبّر كردن با مردم در زمان حكومت خواريست در وقت عزل يعنى سبب خوارى گردد بعد از معزولى ، زيرا كه مردمى كه از أو در آن وقت تكبّر ديده بودند وناچار گذرانيده بودند بعد از معزولى در صدد تلافى بر آيند وأو را ذليل وخوار گردانند وبر تقديرى كه ايشان تلافى نكنند اين خود معلوم است كه بعد از معزولى آن سلوك نتواند كرد وبايد تغيير آن نمايد وهمين كافى است در ذلّت وخوارى أو ، پس بايد در وقت حكومت سلوكى با مردم كرد كه اگر معزول شود نيز آن سلوك تواند كرد .
1001
التّعزّز بالتّكبّر ذلّ .
خود را عزيز كردن بتكبّر خواريست يعنى آنچه گمان ميكنند بعضي كه بتكبّر كردن با مردم عزيز ميشوند ميانه ايشان چنين نيست بلكه تكبّر سبب خوارى ايشان گردد وباعث اين شود كه مردم در مذمّت وغيبت أو افتند وهر يك بقدر مقدور سعى كند در تلافى تكبّر أو ورسانيدن خفّت وخوارى باو ، اين در دنياست وذلّت وخوارى كه بار آورد در آخرت جداست ، زيرا كه تكبّر از صفاتى است كه بحسب شرع أقدس بغايت مذموم است وسزاى آن معلوم است كه چه خوارى ورسوائى خواهد داشت چنانكه در بعضي أحاديث وارد شده كه حقّ تعالى متكبّران را در روز قيامت بصورت مورچهها حشر كند ومردم ايشان را در زير پا گيرند لگد كوب مردم