تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩

557

الغلّ داء القلوب . كينه بيمارى دلهاست ودر هر كه باشد بايد علاج كند تا دل أو از آن كوفت صحّت يابد .

558

الحسد رأس العيوب . رشك سر عيبهاست ، يعنى در بدى بر همه مقدّم است زيرا كه دنيا وآخرت اين كس را فاسد كند چنانكه مكرّر مذكور شد بخلاف عيوب ديگر كه باعث فساد دنيا يا آخرت‌اند .

559

الكبر شرّ العيوب . تكبّر بدترين عيبهاست ، زيرا كه دلالت بر كمال حماقت كند كه كسى كه ديروز نطفه بود وفردا جيفه گردد تكبّر أو چيست ؟ ! وپوشيده نيست كه هرگاه چند عيب باشند كه هر يك از راهى بدتر از ساير عيوب باشند هر يك را مىتوان گفت كه : بدترين عيبهاست ، ولازم نيست كه بدترين عيبها بدتر از همه باشد من جميع الجهات پس بنا بر اين منافاتى نيست ميانه اين فقره وفقره سابق كه فرمودند كه : رشك سر عيبهاست ، چه هر يك از راهى ممكن است كه از همه بدتر باشند مثلا « رشك » باعتبار اين كه مفسده دنيوي واخروى هر دو دارد سر عيبها باشد ، و « كبر » باعتبار اين كه مفسده اخروى آن از همه عظيم‌تر باشد از همه بدتر باشد ، با آنكه در أمثال اين مقامات مبالغه شايع است وكافى است بحسب عرف در اطلاق بدترين عيبها بر عيبى اين كه بدتر باشد از بسيارى از عيبها ، ولازم نيست كه از همه بدتر باشد ، وبنا بر اين چند عيب ممكن است كه هر يك بدترين عيبها باشند . وأيضا هرگاه چند عيب باشد كه با هم مساوى باشند واز ساير عيوب بدتر باشند هر يك را مىتوان گفت كه : بدترين عيبهاست ، يعنى از جمله بدترين عيبهاست ،
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 149 | جمال الدين محمد الخوانساري / جلال الدين / مير جلال الدين حسينى ارموى (محدث)