تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 108

مساهمون:

ص١٠٨
أحاديث ديگر نيز وارد شده بلكه عقل مستقيم نيز حكم بآن كند .

401

الدّنيا مزرعة الشّرّ . دنيا كشتزار بدى است يعنى غالب اين است كه در آن تخم بدى كاشته شود يا كسى كه طالب دنيا باشد وغرض أو از آن تحصيل آخرت نباشد بغير تخم بدى چيزى نكارد چنانكه در فقره ، « الدّنيا سوق الخسران » نيز كه همين مضمون است هر دو احتمال مذكور شد .

402

الحيلة فائدة الفكر . چاره فايده فكر است ، يعنى فكر وعبرت واعتبار كه حق تعالى در كتب سماويّه وأنبيا ورسل ترغيب بآن فرموده‌اند ثمره وفايده آن اين است كه سبب أطاعت وانقيادى گردد كه چاره كار اين كس كند وسبب نجات ورستگارى گردد .

403

الدّنيا ضحكة « 1 » مستعبر « 2 » . دنيا چيزيست كه مىخندد بر آن كسى كه روان باشد أشك أو يعنى بطلان دنيا
هامش
( 1 ) « ضحكه » بضم ضاد معجمه وسكون حاء مهمله وفتح كاف وهاء در آخر هر چيزى را گويند كه مردم بر آن بخندند . در مجمع البحرين گفته : « ورجل ضحكة كهمزة كثير الضحك من الناس ، وضحكة وزان غرفة يكثر الناس الضحك منه . » ودر منتهى الإرب گفته : « ضحكه بالضم آنكه بر وى خندند وضحكه ( بضم ضاد وفتح حاء وكاف ) بسيار خند » وزبيدى در تاج العروس در شرح اين عبارت قاموس « وضحكه كهمزة وخرقة كثير الضحك وضحكة بالضم يضحك منه » گفته : يطرد على هذا باب وقال الليث : الضحكه الشيء الذي يضحك منه ، والضحكة الرجل الكثير الضحك ، وقال الراغب : رجل ضحكة يضحك من الناس ، وضحكة يضحك منه وهذا قد تقدم البحث فيه في تركيب خ د ع » هر كه طالب تحقيق بيشتر باشد بمادة نامبرده يعنى « خدع » ومادة « ل ق ط » نيز از كتاب مزبور يعنى « تاج العروس » مراجعه كند زيرا كه در هر دو مادة از همين موضوع سخن رانده شده است . ( 2 ) نسخه چاپ هند مطابق متن است ( ص 13 ! س 4 ) ودر چاپ دمشق ( ص 16 ، س 3 ) بجاى « مستعبر » : « مغتر » « از اغترار » ضبط شده است .