مبدأ ومعاد وبعضي فروع كه ضروري دين اسلام شده مثل وجوب نماز وروزه وحجّ ومانند آنها كفر است ، وكفر مخصوص انكار آنها نيست بلكه تردّد در آنها نيز كفر است خواه با ترجيح يك طرف باشد يا هر دو طرف نزد أو مساوى باشد پس در آنها يقين بايد .
109
الاحسان محبّة .
احسان بمردم سبب دوستى ايشان شود چنانكه گفتهاند : مردمان بندگان احسانند .
110
الشّحّ مسبّة .
بخيلى دشنام انگيز است وسبب بد گوئى ودشنام مردم گردد .
111
العقل قربة ، الحمق غربة .
عقل وزيركى نزديكى است يعنى سبب نزديكى مىشود ومراد نزديكى والفت مردم است باين كس يا نزديكى والفت اين كس بمردم ، چه اين معنى عقلا وشرعا پسنديده ومحمود است ، پس زيركى سبب آن تواند شد ، يا نزديكى وقرب بجناب پروردگار چه آن بمعرفت وطاعت مىشود وآن هر دو بزيركى حاصل شود ، وحمق وكم خردى غريبى است يعنى سبب اين مىشود كه مردم از اين كس دورى گزينند وأو را غريب گذارند ، يا اين كه اين كس از مردم وحشت كند وكناره گيرد چنانكه بعضي صوفيّه ، كنند ، يا سبب غربت ودورى از درگاه حق والطاف أو گردد ، واين منافاة با اين ندارد كه ابلهان باندك سرمايه معرفت وطاعتي از أهل بهشت باشند چنانكه از أحاديث ظاهر مىشود زيرا كه ايشان را هر چند رستگار باشند آن قرب ومنزلت نباشد كه زيرك مطيع را باشد با آنكه ممكن است كه مراد در اينجا كم خردئى باشد كه بمرتبه بلاهت نرسيده باشد .