عمّان سامانى ( 1258 - 1322 ه . ق . )
ميرزا نور اللّه متخلّص به « عمّان » ، مشهور به « تاج الشعرا » فرزند ميرزا عبد اللّه ذرّه در سامان به دنيا آمد . فوت او نيز در همان محلّ اتّفاق افتاد .
بنا بر وصيتش بعد از چند سال جنازهء او را به نجف اشرف انتقال داده ، بين قبر هود و صالح دفن كردند .
تحصيلات وى ابتدا در مكتب خانههاى محلّى بوده سپس در مدرسهء نيماورد و صدر اصفهان به تحصيل مشغول و به تكميل معلومات مىپردازد . عباس شيدا ، رئيس انجمن ادبى اصفهان درس « لمعه » را پيش عمّان سامانى خوانده است .
عمّان سخنورى بوده كامل و عارفى عاقل و مسلكش به سير و سلوك مايل . آثار او عبارتست از : گنجينة الاسرار ، مخزن الدرر ، معراج نامه ، ديوان غزليات و قصايد . « 1 »
ابيات زير در مدح و ستايش على ( ع ) نشان از عقيدهء راستين و اخلاص صميمانهء عمّان دارد .
آيينهء حق
به پرده بود جمال جميل عزّ و جلّ * به خويش خواست كند جلوهاى به صبح ازل
چو خواست آن كه جمال جميل بنمايد * على شد آينه ، خير الكلام قلّ و دلّ
من از مفصّل اين نكته مجملى گفتم * تو خود حديث مفصّل بخوان از اين مجمل
به چشم خود بين در آينه مشاهده كرد * بديد خود را بىضد و ندّ و شِبه و بدل
مقدّس ازلى از چه از حدوث و نقوض * منزّه ابدى از چه از عيوب و علل
هامش
( 1 ) . پارسى سرايان بام ايران ، ص 804 .