غافل مازندرانى ( سدهء 13 - 14 ه . ق . )
محمّد صادق آقاجان مشهور به غافل مازندرانى ، تهرانى الاصل و كارش تجارت بوده است . مرحوم غافل در زمان خود از شاعران و اديبان و فاضلان بزرگ علم و ادب مىبود .
از فلسفه و منطق و حكمت الهى و تفسير كلام نيز بىبهره نبود و بيشتر عمر خود را صرف مطالعه و تحقيق كرد و به پرهيزكارى و صدق و راستى نيز شهرت داشت . در شعر قدرت و تسلّط تمام داشت . غالب اوقات به مدايح نگارى ائمّهء طاهرين و به ضرورت به مدايح رجال دولت مىپرداخت . وى در سال 1310 ه در حدود شصت و پنج سالگى از تهران به سوى خانهء خدا عزيمت كرد . پس از مراجعت در نجف اشرف اقامت نمود و در همان جا درگذشت .
ديوان او مشتمل است بر غزليات ، رباعيات ، ترجيعات ، مدايح و مراثى در مصائب ائمّهء اطهار به همراه نكات بسيار دقيق و بىسابقه و لطف كلام زيبا و الفاظ خوش و پرشور . « 1 »
در مدح مولى الموالى حضرت ولى اللّه اعظم على بن ابى طالب ( ع )
حيدر حيّه در على نامور از دلاورى * فارس عرصهء بلى روز وغا به صفدرى
قائم امر سرمدى پيرو دين احمدى * در سفر محمدى كرده به خلق رهبرى
صورت كائنات را معنى او بود علل * و رنه كه نقش بند را نيست غرض مصورى
چرخ جهان رفعتش همچو محيط بىكران * حركت فلك نه فلك هست در او به لنگرى
مادر روزگار اگر بعد وى آورد پسر * جفت نمىشود بر او جز به صفات دخترى
هامش
( 1 ) . ديوان غافل مازندرانى ، مقدّمه ، صص 1 - 2 .