باذل مشهدى ( 1123 يا 1124 ه . ق )
ميرزا محمّد رفيع خان مشهدى متخلّص به « باذل » از سرايندگان مذهبى سدهء دوازدهم هجرى است . اثر معروف او حملهء حيدرى است كه منظومهاى حماسى - دينى است .
باذل از روى معارج النبوّه فى مدارج الفتوّه اثر معين مسكين فراهى ( متوفّى 907 ه ) سرگذشت پيامبر ( ص ) و جانشينان ايشان را به شيوهاى افسانهاى حدود سال 1119 ه پيرامون 28000 بيت سرود و مير فندرسكى و آزاد آن را تكميل كردند . اين اثر مشتمل بر معجزات و توصيفى از رشادت و شجاعت و عظمت و منقبت و جنگهاى تاريخى و غزوات مولاى متّقيان على بن ابى طالب ( ع ) است . باذل خود سبب نظم كتاب را چنين گويد : يك شب حديث نفس مىكردم و به دنبال مضمون مىگشتم كه پيك عالم غيب به خروش آمد و مرا هدايت كرد و در نهايت تصميم گرفتم در قالب مثنوى ، داستان نعت پيغامبر ( ص ) و على ( ع ) را كه هيچ دروغى در آن نيست و سراسر حقيقت است به نظم كشم . . . در نهايت باذل تصميم مىگيرد كه از شير خدا مدد گرفته و به سوى تيغ حيدر ، پناه ببرد . . . و همين كه تيغ على از نيام درآمد هيچ پهلوانى باقى نماند و به يك حمله ميدان را از يلان خالى مىكند . پس « درِ گنج معنى » را به زور مىشكند . . . به همين دليل نام كتاب را حمله حيدرى مىگذارد .
پنج شاعر براى حملهء حيدرى باذل ، تكملهاى ترتيب دادهاند . نخست : مير ابو طالب فندرسكى ( 1124 ه ) ؛ ميرزا ارجمند آزاد كشميرى ( م 1134 ه ) ؛ عبد العلى خان احسن بنگالى كه به سال 1144 ه آن را شروع و 1151 ه پايان داد و نام آن را « شاه كوثر » نامى جذبهء حيدرى گذاشته است . محبعلى خان حكمت به سال 1143 ه صولت صفدرى را در ادامهء كار باذل سرود و شاعرى با تخلّص « صهبا » در زمان ناصر الدّين شاه قاجار