پردههاى آن پناه برد . حماس بن خالد دولى هم گريزان خود را به خانهاش رساند و در زد ، همسرش در را گشود ، حماس در حالى كه گويى روحش از بدنش پرواز كرده است درون خانه آمد . همسرش گفت : خدمتگزارى كه به من وعده كردى بودى كجاست من از آن روز كه گفتهاى منتظرم و به او ريشخند مى زد ، مرد گفت : از اين سخن در گذر و در خانه را ببند كه هر كس در خانهاش را ببندد در امان است . زن گفت : اى واى بر تو مگر من تو را از جنگ با محمد باز نداشتم و نگفتم هرگز نديدهام او با شما جنگ كند مگر اينكه پيروز شود ، اينك به در خانهء ما چه كار دارى گفت : در خانهء هيچ كس نبايد باز باشد و اين ابيات را براى او خواند : « اگر تو در خندمه ما را ديده بودى كه چگونه صفوان و عكرمه گريختند و سهيل بن عمرو همچون پير زن بيوه يتيم دار بود و مسلمانان در حالى كه پشت سر ما نعره مى كشيدند و غرش مى كردند به ما ضربه مى زدند ، كمترين سخنى در مورد سرزنش نمى گفتى .
» واقدى مى گويد : قدامة بن موسى ، از بشير آزاد كرده و وابسته مازنيها ، از جابر بن عبد الله برايم نقل كرد كه مى گفته است : من از ملازمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در فتح مكه بودم و همراه ايشان از منطقهء اذاخر وارد مكه شدم ، پيامبر همين كه بر مكه مشرف شد به خانههاى آن نگريست و سپاس و ستايش خدا را به جا آورد و سپس به محل خيمهء خويش كه رو به روى شعب بنى هاشم بود و پيامبر و افراد خاندانش سه سال همان جا محاصره بودند نگريست و فرمود : اى جابر امروز هم منزل ما همان جا خواهد بود كه قريش به هنگام كفر خود بر ضد ما سوگند خورده بودند . جابر مى گويد : من سخنى يادم آمد كه پيش از آن در مدينه مكرر از پيامبر شنيده بودم كه مى فرمود : فردا كه به خواست خداوند مكه براى ما گشوده شود ، خانهء ما در خيف و همان جايى خواهد بود كه قريش به روزگار كفر خويش هم سوگند شده و ما را محاصره كردند . خيمهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از چرم بود كه در منطقهء حجون بر پا ساخته بودند و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به سوى خيمهء خود رفت ، از همسرانش ام سلمه و ميمونه همراهش بودند .
واقدى مى گويد : معاوية بن عبد الله بن عبيد الله ، از قول پدرش ، از ابو رافع نقل مى كرد كه مى گفته است : به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفته شد : آيا در خانهء خودت كه در شعب
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 187
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص١٨٧