كميل بن زياد و نسب او
كميل بن زياد بن سهيل بن هيثم بن سعد بن مالك بن حارث بن صهبان بن سعد بن مالك بن نخع بن عمرو بن وعلة بن خالد بن مالك بن ادّد ، از اصحاب و شيعيان ويژه على عليه السّلام است كه حجاج او را به سبب تشيع همراه ديگر شيعيان كشته است . كميل بن زياد ، حاكم منصوب على عليه السّلام بر شهر هيت بود . كميل ضعيف بود و گشتيهاى معاويه را كه بر اطراف عراق هجوم مى آوردند و غارت مى كردند و از كنار منطقهء حكومت او مى گذشتند ، دفع نمى كرد و براى جبران اين ضعف خود چارهانديشى مى كرد كه بر نواحى مرزى منطقهء حكمفرمايى معاويه مانند قرقيسيا و ديگر دهكدههاى كنارهء فرات حمله برد . على عليه السّلام اين كار او را ناپسند شمرده و فرموده است : يكى از ناتوانى هاى آشكار اين است كه حاكم آنچه را بر عهدهء اوست ، رها كند و آنچه را كه بر عهدهء او نيست ، عهده دار شود .
نامه ( 62 )
از نامهء آن حضرت به مردم مصر كه چون مالك اشتر را به حكومت آن جا گماشت همراه او براى ايشان گسيل فرمود در اين نامه كه چنين شروع مىشود : « اما بعد ، فانّ اللّه سبحانه بعث محمدا صلى الله عليه و آله نذيرا للعالمين » ، « اما بعد ، همانا كه خداوند سبحان محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را بيم دهنده براى همهء جهانيان مبعوث فرمود . » ، ابن ابى الحديد نخست به شرح و معنى كردن پارهاى از لغات و اصطلاحات نامه پرداخته است و ضمن آن به يكى دو نكته اشاره كرده كه ترجمه آن لازم است مى گويد : در اصل نامهاى كه براى اشتر نوشته شده است به نام ابو بكر تصريح شده است ولى مردم اينك آن را به صورت « فلان » مى نويسند و از نوشتن نام او خوددارى مى كنند ، همان گونه كه در آغاز خطبه شقشقيه همچنين