مىفرمايد :
« وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا »
« 1 » الآية .
و با وجود آنكه نبوّت به قرآن ثابت شد و آن معجزهء مستمرّ است تا روز قيامت ، از آن حضرت ، معجزات بسيار ظاهر شده در مواقع مختلفه ؛ و ما در وجه ضبط آن مىگوييم كه ، معجزهء حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا در ذات و صفات وجود آن حضرت است يا در افعال آن حضرت ؛ و آنچه در ذات و صفات آن حضرت است يا كرامتى چند است كه حق تعالى در ذات او خلقت فرموده كه از طور عادات خلقت ساير موجودات بيرون است ، يا كرامتى چند است كه از جانب حق تعالى بدان مخصوص شده بعد از خلقت ؛ و آنچه در افعال آن حضرت است يا از باب تصرّفات غريبه است در مخلوقات ، و محلّ آن تصرّف مخلوقاتند و آن مخلوقات يا قريب به روحانىاند يا جسمانى محض ؛ روحانيّات كه « نه » « 2 » جسمانى محضند ، يا ملكند يا جنّ ؛ و جسمانيّات يا فلكى است يا عنصرى ؛ و فلكى يا جرم فلك است يا كواكب ؛ و عنصرى يا بسيط است يا مركب ؛ و بسيط آتش و هوا و آب و خاك است ؛ و مركّب يا جماد است يا نباتات يا حيوانات ؛ و حيوانات يا انسان است يا غير انسان .
اين است اقسام موجودات حادثه كه محلّ تصرّف احوال « 3 » آن حضرت شدهاند و آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در تمامى اين اقسام موجودات تصرفات غريبه فرموده كه در صحاح احاديث ثابت شده و در هر قسمى از اقسام ، آن حضرت معجزات دارد و در اين صلوات به هر قسمى به فقرهها اشارت واقع شد و ما نزد تفسير آن فقره ، آن معجزات كه از آن جنس است به وجهى كه در صحاح اخبار به ما رسيده ، ياد كنيم ؛ ان شاء اللّه تعالى و به التوفيق .
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) 23 .
( 2 ) . در « غ » نيامده .
( 3 ) . در « غ » : افعال .