آن حضرت آدم اوليا و ختم كنندهء وصيّان و صاحب علم است روز قيامت .
و اين اشارت است به تتمهء القاب آن حضرت و از جملهء آن آدم الاولياء است ، زيرا كه همچنانچه آدم اصل و منشأ بشر بود ، آن حضرت اصل و منشأ جميع اولياى امّت است ؛ و تمامى اولياى امّت پيغمبر از هدايت و ارشاد و متابعت آن حضرت به ولايت رسيدهاند ، و راه ولايت از محبّت و ولاى آن حضرت مىتوان يافت ؛ و از جملهء آن خاتم اوصياء است زيرا كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، خاتم پيغمبران بود و هر پيغمبرى را وصيّى مىباشد ؛ پس آن حضرت خاتم اوصياء باشد . و آن حضرت صاحب لوا است در روز قيامت . چنانچه در احاديث وارد شده كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه ، در روز قيامت على صاحب علم من خواهد بود و هر كه على را دوست ندارد در زير علم من جاى نتواند كرد روز قيامت ؛ و اين هر سه القاب است .
الّذي كان حبّه علامة إيمان المسلمين
آن حضرت كسى است كه بود دوستى او نشانهء ايمان مسلمانان .
و اين اشارت است بدانچه در حديث صحيح وارد شده كه آن حضرت فرمود كه ، سوگند بدان كسى كه دانه را شكافت و خلق را آفريد كه هرآينه عهد كرده است به سوى من ، پيغمبر امّى كه دوست ندارد مرا مگر مؤمن ، و دشمن ندارد مگر منافق .
و در حديث آمده كه ، صحابه مىگفتند كه مؤمنان را در زمان آن حضرت بدان مىشناختيم كه على را دوست مىداشتند و منافقان را بدان مىشناختيم كه آن حضرت را دشمن مىدانستند . پس دوستى آن حضرت نشانهاى از ايمان باشد . « 1 »
الشّاهد له الطّير بدعاء النّبى أنّه احبّ الخلق الى ربّ العالمين
آن حضرت كسى است كه گواهى داده از براى او مرغ به دعاى حضرت پيغمبر ، كه او دوستداشتهترين خلايق است به سوى پروردگار عالميان .
هامش
الدين عربى ص 159 ) .
( 1 ) . نك : الغدير ، ج 11 ص 123 ، ج 9 ص 267 ، ج 10 ص 278 ، ج 4 ص 322 ، ج 1 ص 324 .