من به جمع قرآن مشغول شدم و از هركجا كه مىيافتم جمع مىكردم . . .
دو آيه نزد خزيمه انصارى بود و نزد ديگرى نيافتم :
« لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ، فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ »
« 1 »
و مصحف كه قرآن در آن جمع كرده بودند [ گ 657 / ] نزد ابو بكر بود چون ابو بكر وفات يافت نزد عمر بود ، چون عمر وفات يافت پيش حفصه بنهاد دختر عمر . تا اينجا از صحيح بخارى نقل كرديم .
و حافظ ابو العلاء همدانى روايت كند از احمد عبد الجبار صيرفى ، از عبد العزيز بن على ارجى ، از احمد بن موسى المجبر ، از احمد بن جعفر بن محمد از حسن بن عباس حمال ، از ابراهيم بن عيسى ، از يحيى بن يعلى ، از حياة بن - حميد بن هانى ، از على بن رياح . گفت : على بن ابى طالب و ابى بن كعب جمع قرآن كردند در عهد رسول صلى اللّه عليه و آله .
بدان كه مذهب اماميه آن است كه جمع قرآن امير المؤمنين كرد در حيات رسول صلى اللّه عليه و آله و جمهور مىگويند زيد جمع كرد به دستورى ابو بكر ، و عثمان بعد از موت عمر از آن نسخهها نوشت و به اطراف فرستاد .
اى عجبا ، در حيات رسول و انزال وحى ده آيه اول براءة به مكه مىفرستاد به دست ابو بكر ، جبرئيل آمد كه خداى تعالى مىفرمايد كه تو رسانى يا يكى از تو
پس رسول صلى اللّه عليه و آله امير المؤمنين را بفرستاد تا سورهء براءة از ابو بكر بستد و ابو بكر را بازگردانيد . و امير المؤمنين در منى آن را بر خلق خواند .
و ايشان گويند : ابو بكر را بازنگردانيد كه ابو بكر امير حاج بود و على سورهء براءة برسانيد .
اگر نيز مسلم داريم كه ابو بكر امير حاج بود نه امير المؤمنين سورهء براءة بازستانيد ازو به امر خداى تعالى . و چون بارى تعالى روا نمىدارد كه در زندگانى رسول صلى اللّه عليه و آله ابو بكر ده آيهء قرآن بر قوم خواند كه اگر در آن تخليطى رفتى
هامش
( 1 ) - التوبة 9 : 128