با يهود و نصارى نيز كارزار كنيد كه ايمان به خدا و روز معاد ندارند و حرام خداى را حرام نخوانند و مسلمانى نگيرند ، پس دست از مقاتلت اين مردم كه كتاب « تورية » و « انجيل » بر ايشان فرستاديم بازنداريد تا به تمام خوارى و ذلّت حمل جزيت بر خويش گيرند .
وَ قالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَ قالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ ذلِكَ قَوْلُهُمْ بِأَفْواهِهِمْ يُضاهِؤُنَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ ، اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا إِلهاً واحِداً لا إِلهَ إِلَّا هُوَ سُبْحانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ ، يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ يَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ .
« 1 »
يهود گفتند : عزير پسر خداست و نصارى گفتند : عيسى پسر خداست - و شرح اين هر دو در جلد دوم ناسخ التواريخ مرقوم شد - اين سخنان نابهنجار را با كفار كه از پيش گذشتهاند شبيه ساختهاند و اقتفا به گذشتگان خود كردهاند ، خداوند ايشان را هلاك كناد ، چگونه جانب حق را گذاشته طريق باطل برداشتند . احبار يهود و رهبان نصارى را كه علماى ايشانند جز خداوند يزدان از بهر خود خدائى گرفتند ، و حال آنكه آنان را كه خدا دانند مأمور نيستند مگر عبادت خداوند يگانه را كه از آنچه اين مشركين گويند پاك و پاكيزه است ، همىخواهند نور خداوند را كه در تمامت آفرينش برهان وحدت است به سخنان كذب خويش فرونشانند ، هرچند بر ايشان ناگوار آيد خداوند نور خود را جلوه كمال دهد .
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ، يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ ، يَوْمَ يُحْمى عَلَيْها فِي نارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوى بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ هذا ما كَنَزْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْنِزُونَ .
« 2 »
اوست خداوندى كه پيغمبر خود را با دين درست فرستاد تا بر همه اديان غلبه جويد ، اگر چند مشركان را بد آيد . هان اى مؤمنان چه بسيار از علماى يهود و نصارى كه اموال مردم را از در غدر و حيلت مأخوذ مىدارند و مردمان را از راه حق دفع مىدهند ، و جماعتى زر و سيم بر زبر هم گنجينه كنند و دينارى از دَرِ نفقه روا
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيات 30 - 32 .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيات 32 - 35 .