.
رَحِيمٌ .
« 1 » مىفرمايد : جماعتى از مردم بادى از در كذب و نفاق دستورى خواستند و از غزا تقاعد ورزيدند ، زود باشد كه اين كافران را عذاب خداى كيفر كند الّا آنكه بر بيماران و فقيران گناهى نيست ، چه ايشان را نيروى بيرون شدن و كوچ دادن نباشد .
و ديگر گروهى از مردم منافق بىآنكه به مانعى معاف باشند يا عذرى بر تراشند از كوچ دادن تقاعد ورزيدند ، و بر زيادت مردم را از بسيج سفر بيم دادند ، اين آيت در شأن ايشان فرود شد :
فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلافَ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَرِهُوا أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ ، فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلى طائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَداً وَ لَنْ تُقاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا إِنَّكُمْ رَضِيتُمْ بِالْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَاقْعُدُوا مَعَ الْخالِفِينَ .
« 2 » مىفرمايد : اين منافقين شاد خاطر شدند از بىفرمانى پيغمبر و تقاعد سفر و بذل جان و مال در راه خدا ، و مؤمنان را نيز بيم دادند كه اقدام در اين غزات مكنيد ، و از حرارت هوا كه چون كورهء حدّادان شما را ملاقات خواهد كرد بترسيد ، بگو اى محمد كه آتش دوزخ به كيفر اين بىفرمانى شما را ملاقات خواهد كرد كه گرمتر و تافتهتر است ، از پس اين خندهء اندك فراوان خواهند گريست . آنگاه مىفرمايد : اى محمّد بعد از غزوهء تبوك هرگز اين منافقين را با خود كوچ مده و اگر دستورى از بهر جهاد بخواهند رخصت مفرماى ، بگو با زنان و طفلكان خود ساكن سراى خويش باشند .
قصّه جندب بن قيس
و ديگر جندب بن قيس از قبيلهء بنى سلمه حاضر حضرت شد ، فقال له يا با وهب الا تنفر معنا فى هذه الغزاة لعلّك ان تحتفد بنات الاصفر . فقال يا رسول اللّه و اللّه انّ قومى ليعلمون انّه ليس فيهم احد شيئا عجبا بالنّساء منّى و اخاف ان خرجت معك ان لا اصبر اذا رايت بنات الاصفر فلا تفتنى و ائذن لى ان اقيم . پيغمبر با پسر قيس گفت : در غزوهء تبوك با
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيه 90 و 91 .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيه 81 - 83