راست كند گفتار خويش را كه مىفرمايد :
يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ .
« 1 » البته راست آرد و سيئات عباد را تبديل به حسنات فرمايد . و در آن آيه كه فرمود :
لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ .
« 2 »
از حضرت رسول حديث كردهاند : قال : ما أحبّ أنّ لى الدّنيا و ما فيها بهذه الآية . « 3 » و عن أمير المؤمنين عليه السّلام أنّه قال : أ في القرآن آية أوسع من :
يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا
« 4 »
.
گويند چون رسول خدا اين آيت را بر وحشى قرائت كرد گفتند : يا رسول اللّه اين فضيلت خاص وحشى است ؟ فرمود : بلكه براى تمامت مسلمين است . فالآية محمولة على عمومها ، فاللّه سبحانه يغفر جميع الذّنوب للتّائب لا محالة ، فان مات الموحّد من غير توبة فهو فى مشيّة اللّه ، ان شاء عذّبه بعدله ، و ان شاء غفر بفضله كما قال :
وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ .
« 5 » يعنى : اين فضيلت خاص وحشى نيست ؛ بلكه شامل حال جميع بندگان خدا است و جميع گناهان مرد تائب را معفو مىدارد ، و اگر مرد موحد بىآنكه توبه كند وداع جهان گويد چون خداى بخواهد از در فضل او را بيامرزد ، و اگر نه به حكم عدلش عقاب فرمايد . و خود فرموده است : هر گناه كه از شرك فروتر باشد بيامرزم . الّلهمّ اغفر لي و لوالدىّ و لجميع المؤمنين و المؤمنات .
اكنون بر سر سخن رويم .
اسلام عبد اللّه بن الزّبعرى
يازدهم : عبد اللّه بن الزّبعرى از آن مردم است كه رسول خداى خونش را هدر ساخت . مردى شاعر بود و مسلمانان را هجا همىگفت . چنان كه در اين كتاب مبارك بعضى از اشعار او نگار يافت و بسيار وقت كافران را به كلمات منظوم و منثور بر حرب مسلمين تحريض مىداد . و چون بدانست كه رسول خداى خون او را هدر كرده روز فتح مكه به طرف نجران « 6 » گريخت . حسان بن ثابت چون اين بدانست اين
هامش
( 1 ) . سورهء فرقان ، آيه 70 .
( 2 ) . سورهء زمر ، آيه 53 .
( 3 ) . دوست ندارم كه در برابر اين آيه دنيا و آنچه را در آن است داشته باشم .
( 4 ) . فرمود كه : در قرآن آيهاى اميدبخشتر و وسيعتر از آيهء قل يا عبادى نيست . سورهء زمر ، آيه 53
( 5 ) . سورهء نساء ، آيه 48 .
( 6 ) . نجران : شهرى است در يمن .