غزوهء ذات الرّقاع
و هم در اين سال غزوهء ذات الرقاع پيش آمد . و چنان بود كه خبر به مدينه آوردند كه جماعت غطفان و بنى محارب و انمار و ثعلبه به قصد مدينه تجهيز لشكر كردند .
رسول خداى ، ابو ذر غفارى را به خليفتى گذاشت و در نيمهء جمادى الاولى با چهارصد ( 400 ) يا هفتصد ( 700 ) كس بيرون تاخت به جانب نجد تا به موضع نخله برفت و از آنجا در ذات الرّقاع فرود آمد . چون ايشان مغافصة « 1 » از عزم پيغمبر آگهى يافتند هولى عجب در دل ايشان جاى كرد و فرار كرده در قلل جبال پناه جستند ؛ و از غايت دهشت « 2 » بسيار كس از زنان خود را نتوانستند كوچ داد ، پس مسلمين برسيدند و زنان ايشان را برده گرفتند .
در اين وقت هنگام نماز برسيد و مسلمين بيم داشتند كه به نماز پردازند و دشمنان ناگهان بر ايشان تازند ، چه دشمنان از دور و نزديك نگران و همگروه بودند .
در اين وقت پيغمبر نماز خوف بگزاشت و آن اول نماز خوفى بود كه رسول خداى بگزاشت و اين آيت بدين آمد :
وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرائِكُمْ وَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كانَ بِكُمْ أَذىً مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَ خُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً
« 3 »
.
پيغمبر فرمود : نيمى از لشكر از پيش روى در برابر دشمن صف زدند و نيمى از پس پشت ، چون يك ركعت نماز بگزاشت ، آن صف كه از پيش بود به پس آمد و
هامش
( 1 ) . مغافصة : ناگهانى
( 2 ) . دهشت : ترس و هراس
( 3 ) . سورهء نساء ، آيه 102 : چون در ميان آنها بودى و بر آنان ( به امامت ) نماز برپا كردى بايد گروهى از آنها سلاح برگيرند و با تو به نماز بايستند و چون سجدهء نماز به جا آوردند اين سپاه عقب بروند و دستهء ديگر كه نماز نخواندهاند بيايند و با تو نماز بخوانند ، و احتياط كنند و سلاح خويش برگيرند ، زيرا كافران خوش دارند كه از وسايل و سلاحتان غافل شويد تا غافلگيرتان كنند . اگر بيمار بوديد و يا باران آزارتان مىداد مانعى ندارد كه سلاح بر زمين گذاريد ولى وسائل دفاعى را با خود برداريد ، خداوند عذاب خوار كنندهاى براى كافران آماده كرده است .