نگريست دانست كه بر اثر او آرد از شكافهاى انبان ريخته ، دور نباشد كه صبحگاه بدين نشان تا به خانهء او راه برند . از اين انديشه انبان را به خانه زيد بن السّمين كه يكى از جهودان بود درانداخت و برفت . زيد ديد كه ناگهان انبانى فرو افتاد . بىتوانى بر بام برآمد و احتياط كرده طعيمه را بشناخت .
و بامداد قتاده بر نشان آرد به خانهء زيد آمد و او را بازپرس كرد . زيد قصهء خويش بازگفت : پس به اتفاق قتاده به نزديك طعيمه آمد و او را بدين جنايت مخاطب ساختند . بنو ابيرق گفتند : ما را از اين آگهى نيست و اين سرقت را با لبيد بن جهل نسبت كردند . چون اين خبر گوشزد لبيد شد ، با شمشير كشيده به خانهء بنى ابيرق شد و گفت : مرا به سرقت نسبت مىكنيد ؟ سوگند با خداى كه شمشير خويش را بر شما مىخوابانم . ايشان بيم كردند و او را با رفق و مدارا مراجعت دادند .
و از آن سوى بنى ابيرق به نزديك اسيد بن عروه كه يك تن از فحول قبيلهء ايشان بود و به طلاقت لسان و ذلاقت بيان « 1 » امتيازى داشت برفتند ؛ و او را به حضرت رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله فرستادند تا غدرى انديشد و عذرى گويد .
او در حضرت پيغمبر حاضر شد و گفت : يا رسول اللّه ! قتاده از قبيلهء ما خانهاى را كه به شرافت نسب و طهارت حسب سمر است به سرقت نسبت كرده است . رسول خداى را از اين خطاب ملالتى افتاده ، قتاده را عتاب فرمود . لاجرم قتاده سخت غمين شد و گفت : كاش بمرده بودم و اصغاى اين عتاب نكرده بودم . « 2 » اين هنگام بر طهارت لبيد بن جهل از آن سرقت اين آيت بيامد :
وَ مَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً .
« 3 » و هر كس به دست كند گناهى اندك يا بسيار و به بندد آن را بر بىگناهى پس برداشته است بر خويشتن بهتانى و گناهى آشكار .
و هم در حق قتاده اين آيت مبارك فرود شد
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً
« 4 »
.
همانا
هامش
( 1 ) . طلاقت لسان و ذلاقت بيان : خوش بيانى و چربزبانى
( 2 ) . اين تندى و سرزنش را نشنيده بودم .
( 3 ) . نساء ، 112 : هر كس مرتكب خطا يا گناهى شود آنگاه بىگناهان را بدان متهم كند ، بار تهمت و گناه آشكارى را به گردن گرفته است .
( 4 ) . نساء ، 105 ، 106 : ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم تا بدان سان كه خداوند به تو آموخته است در ميان مردم داورى كنى و طرفدار خيانتكاران مباش ، از خدا طلب آمرزش -