ألقى السّلاح و فرّ عنها مهملا * كالهبرزىّ يزلّ فوق المنسج
لمّا راى بدرا تسير جلاهها * بكتائب مل أوس أو مل خزرج
صبرا يساقون الكماة حتوفها * يمشون مهيعة الطّريق المنهج
كم قيهم من ماجد ذى سورة * بطل بمكرهة المكان المخرج
و مسوّد يعطى الجزيل بكفّه * حمّال أثقال الدّيات مدجّج
و نجى ابن مخضر العجان حويرث * يغلى الدّماغ به كغلى الزبرج
و قباث بن أشيم الكنانى از ميدان جنگ فرار كرده ، راه مكه پيش داشت و نفس خود را مخاطب داشته همىگفت : ما رأيت مثل هذا الامر فرّ منه الّا النّساء و به مكه گريخت و بعد از غزوه خندق - چنان كه مذكور خواهد شد - با خود انديشيد كه سفر مدينه كند و بازداند كه رسول خداى سخن به حق كند يا از در كذب باشد . « 1 » بعد از رسيدن به مدينه ، به مسجد رسول خداى درآمد و چون از ميانه پيغمبر را ندانست بر مسلمانان سلام داد . رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله فرمود : يا قباث بن أشيم أنت القائل يوم بدر ما رأيت مثل هذا الامر فرّ منه الّا النّساء . « 2 » قباث عرض كرد : هرگز اين سخن از دل من بر زبان من نرفت . همانا تو فرستادهء خداوندى ، و ايمان آورد .
آنگاه كه از هزيمتشدگان ديگر كس نماند ، مسلمانان اسيران را مانند عباس بن عبد المطّلب و عقيل بن أبى طالب و برادرش طالب و ابو العاص بن ربيع و أبو عزير بن عمير و ابو عزّه عمرو بن الجمحى شاعر و وليد الاسود بن المغيره و وهب بن عميرة بن وهب الجمحى و سهيل بن عمرو و عمرو بن أبو سفيان و عقبة ابن أبى معيط و نضر بن الحارث و ديگر كسان كه جمله سى و پنج ( 35 ) تن از اشراف قريش بودند ، دست و گردن بسته در يك جاى بازداشتند .
رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله روى با عقيل كرده فرمود : يا با يزيد ! خداوند أبو جهل و عتبه و شيبه و بسيار كس از مشركين را هلاك ساخت و گروهى را چون سهيل بن عمرو و نضر بن حارث و عقبة بن ابى معيط و ديگر كسان را به اسيرى انداخت . عقيل عرض كرد : فاذا لم تنازعوا فى تهامة ، فان شئت قد اثخنت القوم و الّا فاركب اكتافهم . آن
هامش
( 1 ) . تا بفهمد كه پيغمبر حقيقى و از جانب خدا است يا به دروغ ادعاى نبوت كرده است .
( 2 ) . يعنى اى قباث پسر اشيم : تو بودى كه در روز جنگ بدر گفتى : نديدم مانند اين امر كه فرار كنند از آن غير زنان .