حقيقت عجب
« حقيقت عجب » آن است كه انسان عمل صالحش را بزرگ و زياد بشمارد و از آن خوشحال گردد . ممكن است در اينجا سؤالى به ذهن آيد و آن اينكه :
گاهى اوقات ، انسان از طاعت و عبادت خوشحال مىشود ولى آن را بزرگ نمىشمارد ، بلكه شادىاش به خاطر اين است كه به آن عمل ، موفق گرديد و دوست دارد بيشتر از آن را انجام بدهد ، چنين حالتى در هر انسانى وجود دارد كه اگر شبى را به نماز ايستاد ، يا روزى را روزه گرفت ، يا مقام شريف و دعا و عبادتى برايش حاصل شد ، بدون شك ، موجب شادى او مىگردد ، آيا چنين حالتى خود پسندى است و عمل را تباه كرده ، انسان را در زمرهء معجبين ( يعنى خودبسندها ) داخل مىكند ؟
در جواب بايد گفت : « عجب » آن است كه انسان از عمل صالح كه خوشحال شد ، به آن نازيده ، آن را بزرگ بشمارد و خود را از حدّ تقصير ( در انجام وظايف و حق عبوديت ) خارج بداند ، اين حالت است كه موجب هلاكت مىشود و عمل را از حساب حسنات ، به حساب سيئات ، انتقال مىدهد و آن را از درجات رفيع ، به درك اسفل مىكشاند .
« سعد بن ابى خلف » از حضرت صادق - عليه السّلام - روايت كرده است كه فرمود :
612 - « عليك بالجدّ ، و لا تخرجنّ نفسك من حدّ التّقصير في عبادة اللَّه و طاعته فانّ اللَّه تعالى لا يعبد حقّ عبادته » .
يعنى : « هميشه كوشا باش و خود را از تقصير در عبادت و طاعت خداوند خارج ندان ، زيرا هرگز نمىتوان خداوند متعال را آن گونه كه سزاوار است عبادت كرد » .
اما سرورى كه به همراهش تواضع براى خداوند جليل و نيز شكرگزارى بر