سخن حضرت صادق - عليه السّلام - در همين زمينه است كه مىفرمايد :
274 - « انّا لنحبّ الدّنيا ، و ان لا نؤتاها ، خير لنا من ان نؤتاها و ما اوتى ابن
آدم منها شيئا الّا نقص حظّه من الآخرة »
. يعنى : « ما ( انسانها ) دنيا را دوست داريم ، ولى اگر بدان نرسيم بهتر از آن است كه به آن برسيم و هرگز به فرزندان آدم چيزى از دنيا داده نشد ، مگر آنكه از بهرهء اخروىشان كم گرديد » .
البته بايد توجه داشت كه منظور حضرت از جملهء : « ما دنيا را دوست داريم » ، اشاره به حال نوع انسانهاست كه دنيا را دوست دارند نه اينكه منظور حضرت ، بيان حال خود يا آباء و ابناء طاهرينش - عليهم السّلام - باشد كه شأن آن بزرگان ، از اين سخنان بسيار بالاتر است ، چگونه چنين چيزى ممكن است در حالى كه جبرئيل سه مرتبه نزد رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - آمد و كليدهاى بهشت را نزد حضرت آورده چنين گفت :
275 - « هذه مفاتيح كنوز الدّنيا و لا ينقص من حظّك عند ربّك شيء »
. يعنى : « اين كليدهاى گنجهاى دنياست ( اگر آنها را بپذيرى ) از مقامات تو نزد پروردگارت ذرهاى كم نخواهد شد » .
اما حضرت ابا فرمودند و چيزى را كه خداوند متعال آن را كوچك كرده ، بزرگش ننمودند .
دنيايى كه در برابر اين نعمت عظيم آن را مىخرى ، جز يك لحظه بيش نيست ، چون نه لذتهاى گذشتهاش فعلا يافت مىشود و نه سختيها و دردهايش .
و آينده هم كه هنوز نيامده ، پس دنيا و لذتهاى آن ، تنها عبارت است از همين يك لحظهاى كه در آن قرار دارى . به همين خاطر است كه على - عليه السّلام - به « سلمان فارسى » فرمود :
276 - « وضع عنك همومها لما ايقنت من فراقها »
. يعنى : « همت تو دنيا نباشد ، چون يقين دارى كه از تو جدا خواهد شد » .
علاوه بر اين ، مىبينيم كسى دنيا را به خاطر آخرت نفروخت مگر اينكه نسبت به هر دو سود برد و كسى آخرت را بخاطر دنيا نفروخت مگر اينكه نسبت به
عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص١٨٥