تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 352

مساهمون:

ص٣٥٢
او بسيار تجليل كرد و به وى احترام نمود و از آن تاريخ در نزد شاه مقام اول را يافت تا آنكه در اصفهان به سال 1031 هجرى درگذشت . جنازهء او را به طوس حمل كردند و در جوار امام على بن موسى الرضا ( ع ) به خاك سپرده شد . شيخ بهائى از طعن و تهمت و انتقاد در علم و دين خود ، در امان نماند . با آنكه شخصيت علمى و دينى او در حد اعلاى عظمت بود و در عداد بزرگان و متفكرانى بود كه فكر آنها بر افكار ساير مردم برترى داشت ، در عين حال مورد طعن قرار گرفت زيرا موقعيت علمى عالى و مقام و شخصيت او در نزد پادشاهان ايران‌خواهى نخواهى مايهء رقابت و حسد ديگران مىشد و در نتيجه راجع به شخصيت او بدگمانيهايى به وجود مىآمد . خود شيخ در شرح بعضى از سوانح روزگار خود در كتاب كشكول ، قسمتى از آنها را بيان كرده است و مىگويد : « روزى در يكى از مجالس بزرگان صحبت از من به ميان آمده بود . پس به من خبر دادند يكى از حاضران كه مدعى دوستى با من بود ، ولى عادت بر نفاق داشت ، در آن مجلس شروع به بدگويى از من كرده و زبان به غيبت و بهتان بر من آلوده كرده بود و عيوبى را به ما نسبت مىداد كه در خود او وجود داشت و فرمايش خداى متعال را فراموش كرده بود كه فرموده است
« أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ »
. « 1 » عده‌اى از قبيل مجلسى و فيض اللّه تفريشى بر او خرده گرفته و او را موثق نشمرده‌اند و به علت تمايل به تصوف بر او طعن زده‌اند . شيخ عبد اللّه بن صالح بحرينى به او حمله مىكند و مىگويد شيخ بهائى گاهى عقايد سستى دارد مثلا معتقد است كه اگر مكلف كوشش خود را در تحصيل دليل به كار ببرد در اين صورت اگر در عقيده‌اش خطا كرد در آتش جاودان نخواهد بود اگرچه بر خلاف اهل حق باشد . بحرينى مىنويسد : « اين عقيده قطعا باطل است ، زيرا لازمهء اين عقيده آنست كه علماى ضلال و رؤساى كفار اگر شبهات و افكار فاسد آنها را به آنجا بكشاند و سبب شود كه از مذهب حق پيروى نكنند در آتش مخلد نباشد . اين حملهء بحرينى به علت مخالفتى است كه با شيخ بهائى در اين نظريه دارد چون امثال بحرينى عقل را حجت در امثال اين موارد نمىدانستند درحالىكه رأى شيخ رأيى پاك و بىعيب بوده و دلالت بر آزادى فكر و سلامت طبع او داشته است و نظريهء شيخ
هامش
( 1 ) - كشكول ، ص 77 - آيا از شما كسى دوست دارد كه گوشت برادرش را بخورد . حجرات ، صدر آيهء 12
فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — صفحة 352 | الشيخ عبد الله نعمة / غضبان