به آنان مهربانتر است . ما در زير سايهء او در نهايت امنيت و آسايش زندگى مىكنيم و از ديدار او شاد مىشويم چنان كه گفته شده است :
نميل على جوانبه كانا * نميل اذا نميل على ابينا
و نغضبه لنخبر حالتيه * فنلقى منهما كرما و لينا
در اطراف او مىگرديم همچنانكه ، به پدرمان روى مىآوريم ، و او را به خشم مىآوريم تا او را در دو حالت خشم و خوشى امتحان كنيم ، و در هر حال او را كريم و مهربان مىيابيم .
اين مرد بزرگ ، نصير الملة و الدّين محمد بن محمد طوسى است كه خداوند روزگار او را بادوام فرمايد . و نوشتهاند :
و استكبر الاخبار قبل لقائه * فلما التقينا صغر الخبر الخبر
قبل از ديدار او آنچه دربارهاش مىگفتند به نظرمان خيلى بزرگ و مبالغهآميز مىآمد ، و چون او را ديديم آنچه را شنيده و مبالغه مىپنداشتيم بسيار كمتر از آنچه در او بود يافتيم و آن خبرها كوچك به نظرمان رسيد .
خدا را سپاسگزاريم كه ما را در خدمت او گرد آورد و ما را از فوائد او مسرور و خوشنود ساخت . گرچه از خانه و عشيره و اولاد و وطن خود دور شدهايم ولى در وجود او عوض هر چيزى كه از دست دادهايم يافت مىشود ، هركس او را يافت هيچچيز از دست نداده و هركس او را از دست داد همه چيز را از دست داده است . خداوند ما را بىاو نگذارد و ما را از راه طول عمر و بقاى او بهرهمند سازد . « 1 »
البتّه رصدخانهء مراغه اولين رصدخانه ، از نوع خود ، در اسلام نبود بلكه رصدخانههاى متعدد ديگرى بود كه مشهورترين آنها عبارتند از :
1 - رصدخانهء مأمون كه به سال 214 هجرى در قريهء شماسيه در نواحى شام ساخته شد و آن اولين رصدخانه در اسلام بود .
هامش
( 1 ) - - مجلهء العرفان ، م 47 ، ج 4 ، صص 330 - 335