2 فرهنگ مادها و پارسها
مادها و پارسها
تاريخ واقعى ايران با ذكر جنگهاى سامىهاى اكدى با ساكنان آريايى باختر ايران در سدهء نهم ق م و با تأسيس امپراتورى ماد ، كه پايتختش شهر هگمتانه ( همدان امروز كه به يونانى اكباتان مىگويند . معناى اوليهء اين اسم « محل اجتماع » بوده ) بود ، در اواخر سدهء هشتم و اوايل سدهء هفتم پيش از ميلاد شروع مىشود . تاريخ دول معظم آريايى ، يعنى مادها و اخلافشان پارسها ، كه از آنان هم مشهورترند ، نه تنها بهطور اجمال ، بلكه با بسيارى از جزئياتش روشن است و ما آن را در درجهء اول مديون دانشمند آلمانى ، فرديناند يوستى ( 1837 - 1907 ) ، و محقق چكى ، پراشك ( 1853 - 1924 ) ، هستيم . مادها ، پس از تهاجمات ويرانكنندهء سكاهاى وحشى كه با آنها همنژاد هم بودند ، توفيق يافتند كه با كمك بابلىها دولت بيدادگران آسورى را برانداخته نخستين امپراتورى ايران را برپا سازند . از زبان مادها ، متأسفانه ، جز چند نام از پادشاهان ، سرداران و شهرها و دو سه اسم عام ( تيگريس « 1 » - تير ؛ سپك « 2 » - سگ و تترس ، تتيرس « 3 » - قرقاول ) چيزى نمىدانيم ؛ زيرا ، هيچگونه آثارى از اين زبان بهجاى نمانده است . از سدهء ششم پيش از ميلاد ، دولت پادشاهى پارسى ، كه در قسمتى از فارس امروز تشكيل شده و
هامش
( 1 ) .tigris( 2 ) .spaka( 3 ) .tetaros , tatyras، به شباهت كلمهء اخير با واژهء فارسى درى « تذرو » و واژهء چكى « تترو » توجه شود .