معجزه را ديدم امامى مذهب شدم و اعتقادم نيكو شد . [ 1 ]
( مؤلّف گويد كه ) : محمّد بن عبد الملك زيّات به سزاى خود رسيد .
مسعودى گفته : چون خلافت به متوكّل عبّاسى منتقل شد ، چند ماه از خلافت او كه گذشت بر محمّد بن عبد الملك غضبناك شد جميع اموال او را بگرفت و او را از وزارت معزول ساخت و محمّد بن عبد الملك در ايّام وزارت خود تنورى از آهن ساخته بود و او را ميخكوب نموده بود به طورى كه سرهاى ميخها در باطن بوده و هر كه را مىخواست عذاب كند امر مىكرد او را در آن تنور مىافكندند تا به صدمت آن ميخها و ضيق مكان به سختتر وجهى معذّب بود و هلاك مىشد .
و چون متوكّل بر محمّد غضبناك شد امر كرد تا او را در همان تنور آهن افكندند ، محمّد چهل روز در همان تنور معذّب بود تا وقتى كه به هلاكت رسيد و در روز آخر عمر خود كاغذ و دواتى طلبيد و اين دو بيت نوشت و براى متوكّل فرستاد :
هىّ السّبيل فمن يوم الى يوم * كأنّه ما تريك العين فى نوم
لا تجز عنّ رويدا انّها دول * دنيا تنقّل من قوم الى قوم
متوكّل را فرصتى نبود كه آن مكتوب را به او رسانند ، روز ديگر كه رقعه به وى رسيد فرمان كرد كه او را از تنور بيرون آورند ، چون نزد تنور رفتند محمّد را مرده يافتند . [ 2 ]
بدان كه در باب شهادت حضرت امام رضا عليه السّلام نقل كرديم كه ابو الصّلت را مأمون در زندان حبس كرد ، يك سال در حبس بود پس متوسّل شد به انوار مقدّسهء محمّد و آل محمّد عليهم السّلام ، هنوز دعاى او تمام نشده بود كه حضرت جواد عليه السّلام نزد او حاضر شد و او را از بند رهانيد .
هامش
[ 1 ] الارشاد ، ج 2 ، ص 289 - 291 ؛ بصائر الدرجات ، ص 422 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 411 ؛ دلائل الامامة ، ص 214 ؛ الاختصاص ، ص 320 ؛ اعلام الورى ، ص 332 ؛ الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 380 ؛ بحار الأنوار ، ج 50 ، 40 ؛ الفصول المهمة ، ص 271 ؛ مناقب ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 393 ؛ الثاقب فى المناقب ، ص 510 ؛ كشف الغمة ، ج 2 ، ص 359 ؛ الصراط المستقيم ، ج 2 ، ص 200 ؛ نور الابصار ، ص 328 .
[ 2 ] مروج الذهب ، ج 4 ، ص 5 .